Σάββατο, 15 Δεκεμβρίου 2018

Μελέτιος Σπ. Σιδέρης

Ανάρτηση του Γιώργου Ζωίτση στην fb ομάδα ΑΓΙΟΣ ΘΩΜΑΣ ( ΛΙΑΤΑΝΙ ) ΒΟΙΩΤΙΑΣ στις 24 Νοεμβρίου 2018
( https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10215662908619542&set=gm.10156465858030081&type=3&theater&ifg=1 ):

Αναδημοσιεύουμε το τεκμήριο που μοιράστηκε μαζί μας η Κα Αντωνία Νίκα, προκειμένου να είναι ορατό από όλα τα μέλη της ομάδας και την ευχαριστούμε θερμά για την ευγενική προσφορά της.
Πρόκειται για φωτογραφία ενός ακόμη Λιαταναίου ήρωα που έπεσε μαχόμενος στο ύψωμα Σέντελι, βόρεια της Κλεισούρας στις 10 Μαρτίου 1941. 
Ο στρατιώτης ΜΕΛΕΤΙΟΣ Σπυρίδωνος ΣΙΔΕΡΗΣ γεννήθηκε στον Άγιο Θωμά το 1917. Κατατάχθηκε με την κλάση του 1937 και ανήκε στον 2ο λόχο του 28ου Συντάγματος Πεζικού.

Παρασκευή, 7 Δεκεμβρίου 2018

7 Δεκεμβρίου 1912, Η απελευθέρωση της Κορυτσάς

Η Απελευθέρωση της Κορυτσάς...

  Γράφει ο ΝΙΚΟΣ Θ. ΥΦΑΝΤΗΣ

*  Η Κορυτσά «Το Παρίσι των Βαλκανίων», όπως προσφυώς ονομάστηκε, και η ύπαιθρος χώρα που την περιβάλλει, για αιώνες παραμένει σιωπηλή στην ατελεύτητη ροή των χρόνων.
Οι Κορυτσαίοι και γενικά η «Εθνική Ελληνική Μειονότητα» έχουν σαφή συναίσθηση της ύπαρξής τους και εκπεφρασμέ-νη αντίληψη της διαφοράς από το αλβανικό υπόστρωμα. Η ελληνική συνείδηση είναι εκείνη που τους διαφοροποιεί. Το αποκλειστικό κριτήριο της εθνικότητας δεν αποτελεί μόνο η γλώσσα, αλλά το εθνικό φρόνημα, η εθνική συνείδηση. Η συσκότιση αυτής της αλήθειας δημιουργεί παραπλανήσεις και αλλοιωμένες εντυπώσεις.
Ο 19ος αιώνας βρίσκει την Κορυτσά με καθαρή ελληνική συνείδηση η οποία προσδιορίζεται από την εκπαίδευση, τη γλώσσα, την ορθοδοξία, τις παραδόσεις και τις διαχρονικές ελληνικές αξίες. Η εκπαίδευση παρουσιάζει αυξημένη δυνα-μική και τα σχολεία της Κορυτσάς γίνονται φυτώρια της ελληνικής παιδείας, σε αντίθεση με τα αλβανικά σχολεία, τα ο-ποία ποτέ δεν μπόρεσαν να αναπτυχθούν από έλλειψη μαθητών και δασκάλων και όταν κατόρθωσαν να λειτουργήσουν σχολεία, λειτούργησαν χάρη στη συμπαράσταση του ξένου παράγοντα.
Η πόλη έφτασε στο απόγειο της ακμής της χάρη στους Έλληνες καθ’ όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Αποτελούσε το κέντρο της ελληνικής κίνησης και ζωής. Η φιλοπατρία των Κορυτσαίων και η επιθυμία τους για ίδρυση και λειτουργία ελληνικών σχολείων τους οδήγησε στη σύσταση του περίφημου «Λάσου», του ειδικού δηλαδή κοινοτικού ταμείου που είχε ως κύριο σκοπό τη συντήρηση των σχολείων και τη βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας τους.
Η φιλοπατρία αυτή μεταγγίζεται στις ψυχές των απόδημων Κορυτσαίων, οι οποίοι με τις προσφορές και ενισχύσεις τους, προσέβλεπαν σε ευτυχή διέξοδο από τα δεινά. Στο σύντομο αυτό άρθρο δεν θα αναφερθούμε στην ίδρυση και την ακμή της πόλης, στη διοίκηση, τη γλώσσα, τα ήθη και έθιμα, στην προσφορά της εκκλησίας, στην εκπαίδευση, στους ευεργέ-τες, στη συμμετοχή των Κορυτσαίων στα προεπαναστατικά κινήματα και την προσφορά τους στην Επανάσταση του 1821, ούτε και στους νεότερους αγώνες για την απόκτηση της ελευθερίας τους. Θα περιοριστούμε σε δύο σημαντικές χρονολογίες, οι οποίες σημάδεψαν την πορεία της πόλης. Η πρώτη χρονολογία αναφέρεται στη διάρκεια των Βαλκανι-κών πολέμων και η δεύτερη κατά τον Ελληνοϊταλικό πόλεμο.

Α) 7 Δεκεμβρίου 1912
Η Κορυτσά απελευθερώθηκε από την οθωμανική δουλεία πριν από την απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Η οθωμανική αυτοκρατορία είχε καταστεί ετοιμόρροπη και πλησίαζε το τέλος της. Κληρονόμοι της οι παλιοί ραγιάδες, τα Βαλκανικά κράτη. Έπειτα από αμφίρροπους α-γώνες απελευθερώνονται οι σκλάβοι και αποκτούν την ελευθερία τους.
Το χρονικό της απελευθέρωσης της Κορυτσάς έχει ως εξής: Τα τουρκικά στρατεύματα υπό τον Τζαβήτ Πασά, μετά την απελευθέ-ρωση της Καστοριάς, οπισθοχώρησαν στην Κορυτσά. Ο ελληνικός στρατός με τον υποστράτηγο Κωνσταντίνο Δαμανιό, έπειτα από σκληρές μάχες έκαμψαν την αντίσταση των Τούρκων. Το πρωί της 7ης Δεκεμβρίου 1912 το 12ο Σύνταγμα της 3ης Μεραρχίας έμπαινε θριαμβευτικά στην πόλη. Τα υπολείμματα του στρατού του Τζαβήτ Πασά αποσύρονταν προς την Ερσέκα και Μπορύβα.
Οι κάτοικοι της Κορυτσάς υποδέχτηκαν με θερμές εκδηλώσεις τους απελευθερωτές. Ο Μητροπολίτης Γερμανός, οι πρόκριτοι της πόλης και όλοι οι κάτοικοι βγήκαν να προϋπαντήσουν τους Έλληνες στρατιώτες. Μετά από αιώνες σκλαβιάς και ανείπωτης ταπείνωσης πανηγύριζαν την Ανάστασή τους. Στα τέλη του Ιανουαρίου 1913 διορίστηκε ο πρώτος Έλληνας διοικητής στην Κορυτσά, ο Πέτρος Καψαμπέλης.
Νέο κύμα χαράς και ενθουσιασμού σκέπασε την Κορυτσά όταν στις 3 Μαρτίου επισκέφτηκε την πόλη ο τότε διάδοχος Γεώργιος. Δυστυχώς όμως παρ’ όλους τους αγώνες των Κορυτσαίων, το μοιραίο δεν αποτράπηκε. Πυκνά μαύρα σύννεφα παρουσιάστηκαν στον ορίζοντα. Οι τότε Μεγάλες Δυνάμεις απεφάσισαν η Κορυτσά να περιέλθει στην επικυ-ριαρχία της Αλβανίας. Η Κορυτσά όπως και τα άλλα Ελληνικά τμήματα του Αργυροκάστρου και των Αγίων Σαράντα, αποτέλεσε μέρος του νεοσύστατου αλβανικού κράτους.

Β) 22 Νοεμβρίου 1940
Η ιστορία επαναλήφθηκε μετά από 28 χρόνια, όταν ο ελληνικός στρατός απωθούσε τα ιταλικά στρατεύματα του Ρωμαίου ψευδοκαίσαρα από το Ηπειρωτικό έδαφος και απελευθέρωνε τη μια μετά την άλλη τις βορειο-ηπειρωτικές πόλεις. Στις 22 Νοεμβρίου 1940 τμήματα του ελληνικού στρατού εισέρχονται απελευθερωτές της Κορυτσάς. Ο κόσμος βγήκε στους δρόμους και ζητωκραύγαζε: «Πήραμε την Κορυτσά». Η απε-λευθέρωση της Κορυτσάς ήταν η τελευταία μεγάλη επιτυχία του ελλη-νικού στρατού στο Βορειοηπειρωτικό μέτωπο.
Την πόλη της Κορυτσάς την υποστήριζαν ισχυρές ιταλικές δυνάμεις (Μεραρχία Τριέστι Πιεμόντε Βενέτσια – Αρέστο με δύο τάγματα μελανοχιτώνων – με το τάγμα των Βερσαλιών και ένα τάγμα Αλβανών).
Ο αγώνας για την κατάληψη της Κορυτσάς κράτησε οχτώ μέρες και ήταν πολυαίμακτος. Πρώτος αξιωματικός που εισήλ-θε στην πόλη ήταν ο Ιωάννης Μεργέτης. Σύμφωνα με έκθεσή του η επίθεση του Ελληνικού στρατού άρχισε στις 14 Νο-εμβρίου αιφνιδιαστικά. Στην πρώτη επίθεση συνελήφθησαν και οι πρώτοι 40 Ιταλοί. Μέχρι τις 21η Νοεμβρίου η επίθεση εξακολουθούσε. Αιχμαλωτίζεται ένα ιταλικό τάγμα, ένα ορεινό χειρουργείο και άλλο πολεμικό υλικό.
Στις 7.45’ της 22ης Νοεμβρίου το τάγμα του Αθανασίου Παλαιοδημόπουλου μπαίνει στην Κορυτσά και λίγα λεπτά αργό-τερα ο Συνταγματάρχης Ιωάννης Μεργέτης, ο οποίος ανεκοίνωσε με ένα λιτό σήμα στην 9η Μεραρχία την κατάληψη της Κορυτσάς. Το σχετικό σήμα είναι το εξής: «Ώρα 7.45’ ημέτερον απόσπασμα κατέλαβε Κορυτσά. Ι. Μεργέτης. Συνταγμα-τάρχης».
Το σήμα έφτασε σύντομα στην κυβέρνηση. Με ειδική ανακοίνωση η κυβέρνηση γνωστοποίησε στον ελληνικό λαό την απελευθέρωση της Κορυτσάς. Ο λαός των Αθηνών και ολόκληρος ο ελληνισμός πανηγύρισε με ενθουσιασμό την απε-λευθέρωση της πόλης. Η Κυανόλευκη κυμάτιζε στο Διοικητήριο της Κορυτσάς και σκόρπιζε συγκίνηση. Οι θυσίες και το αίμα που χύθηκε άφθονο, προς στιγμή λησμονήθηκαν και άκρατος ενθουσιασμός κατέλαβε τον λαό.
Με διθυραμβικούς τίτλους οι εφημερίδες των Αθηνών ανήγγειλαν την προέλαση του ελληνικού στρατού και την απελευ-θέρωση της Κορυτσάς. Ο Παύλος Παλαιολόγος απεσταλμένος του «Ελεύθερου Βήματος» στο μέτωπο απέστειλε την παρακάτω ενθουσιώδη ανταπόκριση:
«ΜΕΤΩΠΟΝ ΗΠΕΙΡΟΥ, 22 Νοεμβρίου (του απεσταλμένου μας). Η Ήπειρος ολόκληρος εις μίαν ψυχήν πανηγυρίζει ενθουσιωδώς την κατάληψιν της Κορυτσάς. Ο Μητροπολίτης Ιωαννίνων Σπυρίδων, εθναπόστολος, περιερχόμενος το μέτωπον, με ησπάσθη ψιθυρίζων: «Ωμίλησεν ο θεός. Ούτοι εν άρμασιν, ούτοι εν ίπποις, ημείς εν’ ονόματι θεού». Οι στρατιώται αγκαλιάζουν αλλήλους. Με ψυχήν πλημμυρισμένην από συγκίνησιν και υπερηφάνειαν, συγκεντρώνω από τραυματίας αξιωματικούς στοιχεία από τας προχθεσινάς και χθεσινάς μάχας εις το μέτωπον της Ηπείρου.Χρειάζεται νέος Όμηρος δια την περιγραφήν της σημερινής εποποιίας. Ζώμεν εις μίαν ατμόσφαιραν μέθης και παραληρήματος».
Αυτά για να θυμόμαστε και να μην ξεχνούμε. Μπορεί το όνειρα να ναυάγησαν, οι ελπίδες όμως και οι προσδοκίες των Κορυτσαίων παραμένουν.

ΠΡΩΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ (Καθημερινή εφημερίδα της Ηπείρου,22/11/2014)

https://www.proinoslogos.gr/%CE%B1%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%B1/28201-%CE%B7-%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%85%CE%B8%CE%AD%CF%81%CF%89%CF%83%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CE%BF%CF%81%CF%85%CF%84%CF%83%CE%AC%CF%82

Φάκελος: Πολυτεχνείο 1973


Φάκελος: Πολυτεχνείο 1973

Στην παρούσα ενότητα περιλαμβάνονται τα μόνα ως τώρα επίσημα πορίσματα για το θέμα από τις Ελληνικές κυβερνήσεις και μια προσωπική επιστημονική σχετική σχολική έρευνα:





Κυριακή, 4 Νοεμβρίου 2018

Κοινωνιολογικές επισημάνσεις επί του γάμου στους αρβανιτόφωνους Έλληνες,στα παλιότερα χρόνια

Στα αρβανιτοχώρια κατά κανόνα επικρατεί τοπική ενδογαμία, μεγαλύτερη στα ορεινά μέρη και λιγότερο αυστηρή στα πεδινά. Στα ορεινά χωριά η ενδογαμία κυμαίνεται από 80 έως 95%. Οι κάτοικοι σχολιάζοντας αυτή την πρακτική δηλώνουν ότι οι «πρώτοι» (οι καλοί) παντρεύονται μέσα στο χωριό. Οι «δεύτεροι» δεν βρί-σκουν γυναίκα από το χωριό και παντρεύονται έξω. Λένε τη γνωστή παροιμία: «Παπούτσι από τον τόπο σου και ας είν’ και μπαλωμένο» (κεπούτσ να βεντι λιέ τε γιε τε δε αρνουάρι) ή «πέρα από το ποτάμι να μην περάσει ούτε πέτρα του χωριού» (τέντρε λιούμι μος τίχενι εδέ γκουρ να τε κατούντιτ).
Η αυστηρή τοπική ενδογαμία έχει τις συνέπειές της. Θεωρητικά και σύμφωνα με το κανονικό δί-καιο, ο γάμος απαγορεύεται μέσα στο σόι μέχρι τα τρίτα ξαδέλφια και από τις δύο πλευρές. Λένε: «Μέχρι τρίτα δεν παίρνονται, στα τρίτα ξέβγαιναν από το σόι». Ακόμα υποστηρίζουν, συνδέοντας τη συγγένεια με το αίμα, ότι «βγαίνουν από το αίμα, τη συγγένεια, στα τρίτα» (κάνε ντάλι να γκιάκου). Στην πράξη όμως οι γάμοι γίνονταν σε κοντινούς βαθμούς (τρίτα και δεύτερα ξαδέλφια), άσχετα από συγγενική πλευρά. Για παράδειγμα, η άποψη των κατοίκων γι’ αυτούς τους γάμους είναι ότι θεωρούνται προτιμότεροι από τους γάμους έξω από το χωριό.
Και εδώ, όπως και στην υπόλοιπη αγροτική Ελλάδα, δε θεωρούνται ευοίωνοι οι γάμοι με ανταλλα-γές νυφάδων. Οι νύφες πρέπει να ακολουθούν πάντα την ίδια κατεύθυνση. Ένα σόι δηλαδή πρέπει να παίρνει νύφες από ένα άλλο, αλλά όχι και να του δίνει (επιστρέφει). Αυτό δείχνει και την πατρο-πλευρικότητα των σογιών. Ως προς την αγχιστεία παρατηρούμε διασπορά της αλλά ταυτόχρονα και προσπάθεια διατήρησής της. Παντρεύονται δηλαδή συγγενείς και από τις δύο πλευρές σε κοντινούς βαθμούς μέσα στο συγγένειο ή το σόι όπου έχουν ήδη κάνει προηγούμενους γάμους. Είναι το γνωστό bouclage των Γάλλων εθνολόγων.
Οι γαμήλιες παροχές συνίστανται κυρίως στην προίκα (πρικ) και στα προικιά/ρουχισμό (άρμετ, λίνιατ) της νύφης. H προίκα ήταν κυρίως χρήματα, κτήματα και σπανιότερα οικόπεδο ή σπίτι. Τελευταία έδιναν και διαμερίσματα στις πόλεις. Υπήρχαν όμως και γαμήλιες παροχές από την πλευρά του γαμπρού προς τη νύφη και τους γονείς της. Σημαντικότερη ήταν η προγαμιαία δωρεά, στα αρβανίτικα «ργκέρντετε», «γκενταρί», η οποία συνίστατο κυρίως σε κοσμήματα, φλουριά, γιορντάνια, αλυσίδες, στολίδια μαλλιών (θέκτε), αλλά και στη σεγκούνα και την μπόλια (κεφαλό-δεσμος) κ.λπ., σύμφωνα με τις απαιτήσεις της νύφης.

Σημείωση Γιάννη Βασ. Πέππα: Πρόκειται για ανάρτηση στην τότε fb ομάδα μου Αρβανίτες, στις 17 Φεβρουαρίου 2014,με τίτλο: Αρβανίτικος Γάμος.Τα αναφερόμενα ίσχυαν,με φθίνουσα δυναμική,ως και στην δεκαετία του 1970.

Τρίτη, 30 Οκτωβρίου 2018

«Δεν είναι μία κανονική χώρα η Αλβανία. Πρέπει να τιμωρήσουμε τους δολοφόνους του παιδιού.»


«Δεν είναι μία κανονική χώρα η Αλβανία. Πρέπει να τιμωρήσουμε τους δολοφόνους του παιδιού.»

Κρανιδιώτης στον Realfm 97,8: Δεν είναι κανονική χώρα η Αλβανία - Πρέπει να τιμωρήσουμε τους δολοφόνους του παιδιού.
“Οι πληροφορίες από τους ανθρώπους που ζουν εκεί, είναι ότι επί 15 μέρες η αστυνομία τον παρενοχλούσε”, είπε ο Πρόεδρος της Νέας Δεξιάς Φαήλος Κρανιδιώτης, μιλώντας στον Realfm 97,8 και τους Δημήτρη Καμπουράκη και Ελένη Καλογεροπούλου (30/10/2018), σχετικά με τον θάνατο του Κωνσταντίνου Κατσίφα στους Βουλιαράτες Αργυροκάστρου από πυρά της αλβανικής αστυνομίας.
“Δεν είναι μία κανονική χώρα η Αλβανία. Αυτοί που τον σκότωσαν είναι πολύ πιθανό σήμερα να έχουν ρεπό να φυλάνε χασισοφυτείες και κέντρα επεξεργασίας ηρωίνης. Η αστυνομία είναι αυτή η οποία παραβιάζει συνεχώς το Σύνταγμα και τους νόμους της Αλβανίας, που γκρεμίζει ελληνικές εκκλησίες. Έχουν σκοτωθεί ξανά άνθρωποι δικοί μας και η αστυνομία δεν έκανε το καθήκον της” δήλωσε ο κ. Κρανιδιώτης.
Σχετικά με τη χθεσινή του δήλωση στην οποία ανέφερε ότι: "Η Ελληνική Αεροπορία πρέπει να ισοπεδώσει το διοικητήριο και το στρατόπεδο των ειδικών δυνάμεων της αλβανικής αστυνομίας, να μην μείνει πέτρα πάνω στην πέτρα και να εξοντωθούν οι δολοφόνοι του Κωνσταντίνου Κατσίφα. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να πάρει το μήνυμα ο Ράμα και οι συμμορίες του οι οποίες υποδύονται τα κρατικά όργανα ώστε να μην τολμήσουν να απλώσουν ποτέ ξανά χέρι πάνω σε Έλληνα" σημείωσε ότι “ο Ράμα είναι αυτός ο οποίος κατηγορούν οι αντίπαλοι του ότι είναι έμπορος ναρκωτικών, ότι κυβερνάει την χώρα του όπως κυβερνάει κανείς με μία συμμορία... Αυτό δεν είναι πόλεμος, τιμωρείς αυτούς που το έκαναν. Για να κάνεις πόλεμο, η άλλη χώρα πρέπει να έχει αεροπορία και στρατό, η Αλβανία δεν έχει τίποτα από όλα αυτά... Είναι το μόνο πράγμα που θα μπορούσε να βάλει αυτούς τους κατσαπλιάδες σε τάξη” και πρόσθεσε:
“Τι θα έκανε το Ισραήλ; Τι θα έκαναν άλλες χώρες; Τι θα έκανε η Αμερική σε χώρες ληστών; Η Αλβανία είναι μέλος του ΝΑΤΟ δυστυχώς... Πρέπει να τιμωρήσουμε τους δολοφόνους του παιδιού. Αυτό πρέπει να κάνουμε. Θα περιμένουμε την αλβανική Δικαιοσύνη 300 χρόνια, και να στέλνουμε ρηματικές διακοινώσεις, αν είναι και μαλακό το χαρτί ξέρουν οι Αλβανοί πώς να το χρησιμοποιήσουν”.

http://www.enikos.gr/politics/604293/kranidiotis-ston-realfm-978-den-einai-kanoniki-chora-i-alvania-pr

Δευτέρα, 29 Οκτωβρίου 2018

Τρ. Χ. Παπαθανασίου, Τα εγκλήματα του ΕΑΜ,1946 pdf

Θα έλεγα ότι το ιδιαίτερο τούτου του βιβλίου δεν βρίσκεται τόσο στην παρουσίαση αποδεικτικών της αλλόκοτης αντεθνικής στάσης των λογής οργάνων του κκε στην περίοδο 1940-46,όσο στην ζωντανή αποτύπωση της τρικυμισμένης ψυχολογίας του κόσμου εκείνα τα ανάστατα,ανισόρ-ροπα χρόνια.
Η οικογένεια του συγγραφέα είχε πληγεί απ΄ τις αιχμές του ξενόδουλου εαμ,ο ίδιος αγνοεί,φυσικά,τι θα επακολουθήσει (γράφει το βιβλίο του το 1946,πριν την κορύφωση,δηλαδή,της σύρραξης και την ανακουφιστική ήττα των τυφλωμένων ουραγών του μπολσεβικισμού).Η πένα του,α-σφαλώς,δεν είναι αποστασιοποιημένα ψύχραιμη ούτε αποτιμητικά νη-φάλια (κάπου στην αρχή μπερδεύει τους αρβανιτόφωνους Ηπειρώτες Έλληνες με τους κατσαπλιάδες τουρκαλβανούς Σκιπτάρ),αλλά γι΄ αυ-τό,ξαναλέω,ότι μετράει.Γιατί έχουμε μια άμεση,κοχλάζουσα καταγραφή της διάθεσης κι αντίληψης της δικιάς μας,της πατριωτικής,νικήτριας και μεγαλόθυμης,πλευράς.
Η δυναμική των εξελίξεων στις επόμενες δεκαετίες επέφερε συντριπτική την επικράτηση των δυ-νάμεων της ελευθερίας και της προκοπής.Τα αγάλματα του πατερούλη κομματιάστηκαν,οι μούμιες της απάτης ξωπετάχτηκαν,οι τσαουσέσκου είχαν την τύχη που τους άξιζε.Η ιστορική μνήμη,όμως, κι ο παλμός της εθνικής συνείδησης δεν πρέπει να ατονούν,ειδικά σήμερα που αποχρώσεις ποικι-λώνυμου νεοταξίτικου ολοκληρωτισμού σηκώνουν κεφάλι.Το,μέσα απ΄ την φωτιά βγαλμένο,βιβλίο του Τρ. Χ. Παπαθανασίου υπάρχει λόγος να διαβαστεί προσεκτικά και να διαδοθεί από κάθε συνετό κι ώριμο Έλληνα πολίτη.

Κάντε λήψη - Διαβάστε: 

Γιάννης Βασ. Πέππας, Φιλόλογος - Συγγραφέας

Σάββατο, 20 Οκτωβρίου 2018

Arthur J.Evans, Scripta Minoa, v. I (1909) & II (1952), Oxford pdf

Ο Σέρ Άρθουρ Τζον Έβανς (Sir Arthur John Evans, 8 Ιουλίου, 1851 - 11 Ιουλίου 1941) ήταν Άγγλος αρχαιολόγος.
Αποκάλυψε στο σύνολό του τον πολιτισμό που ονόμασε "Μινωικό",ο οποίος ήταν στην εποχή του μόνο μια αμυδρή μυθική ανάμνηση.Ήταν γιος του Τζον Έβανς, ενός χαρτοβιομηχάνου και ερασιτέχνη αρχαιολόγου ουαλικής καταγωγής.Έλαβε την εκπαίδευσή του στο Σχολείο Χάροου (Harrow),στο κολέγιο Μπρέιζνοουζ του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και στο πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν. Ενστερνιζόμενος το ενδιαφέρον του πατέρα του στην αρχαιολογία ο Άρθουρ εργάστηκε στο Ασμόλειο Μουσείο, στην Οξφόρδη κατά την περίοδο 1884 – 1908.
O Έβανς ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για την Κρήτη ως πηγή σφραγίδων που περιείχαν πρώιμες επιγραφές μη αποκρυπτογραφημένες.Η αρχαία πόλη του Κεφαλά (Κνωσός) στη βόρεια ακτή της Κρήτης,κοντά στο Ηράκλειο,ήταν γνωστή στους ντόπιους,που ξέθαβαν αρχαία κεραμικά και νομισματικά τέχνεργα, καθώς καλλιεργούσαν τους αγρούς.
Ωστόσο,ο πρώτος που ανέσκαψε την Κνωσό ήταν ένας Ηρακλειώτης έμπορος και αρχαιοδίφης,ο Μίνως Καλοκαιρινός, ο οποίος το 1878 αποκάλυψε τα θεμέλια αποθηκευτικών χώρων γεμάτα πίθους.Η καταγραφή του έργου του Καλοκαιρινού από τον Γουίλιαμ Στίλμαν (William Stillman),πρόξενο των Η.Π.Α. στην Κρήτη εκείνη την εποχή,υποδεικνύει ότι τα ευρήματα ανήκαν στην δυτική πτέρυγα του ανακτόρου.Εκτός από τις αποθήκες ο Καλοκαιρινός ανέσκαψε και ένα τμήμα των θεμελίων της "αίθουσας του θρόνου".
Οι Τούρκοι ιδιοκτήτες της περιοχής,όμως,σύντομα σταμάτησαν τις έρευνες του Καλοκαιρινού.Λίγο μετά ο Γερμανός και ήδη διάσημος αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήμαν (Heinrich Schliemann), προσπάθησε να αγοράσει τον 'λόφο του Κεφα-λά',στην πραγματικότητα τούμπα,δηλαδή τεχνητός γήλοφος που δημιουργήθηκε από αλλεπάλληλες κατοικήσεις της Κνωσού ήδη από την Νεολιθική.Εγκατέλειψε,όμως,την προσπάθεια, γιατί θεώρησε τις τιμές που του πρόσφεραν εξοργιστικές.Το 1894 επισκέπτεται την Κρήτη ο Έβανς, για να μελετήσει και να αποκρυπτογραφήσει δύο τύπους άγνω-στης γραφής που εμφανίζονταν σε κρητικές σφραγίδες.Ένα χρόνο αργότερα δημοσίευσε τα αποτελέσματα σε έκδοση του μουσείου Άσμολ με τίτλο Κρητικά εικονογράμματα και προ-Φοινικική γραφή  (Evans 1895),αναγνωρίζοντας τα μινωικά ιερόγλυφα ως εικονογράμματα (πικτογράμματα) και τις συλλαβικές ή προαλφαβητικές ("προ-Φοινικικές") γραφές,που ονομάζονται πλέον Γραμμική Α και Γραμμική Β.
Η ανασκαφή
Οι πολιτικές αλλαγές ευνόησαν την πρόθεση του Έβανς να ξεκινήσει ανασκαφές στην Κρήτη μετά την Κρητική Επανά-σταση.Το 1899, χρησιμοποίησε τα χρήματα της πατρικής κληρονομιάς για να αγοράσει την περιοχή στον Κεφαλά. Χρησιμοποιώντας ένα μεγάλο για την εποχή δυναμικό,ο Έβανς ξεκίνησε μιας μεγάλης κλίμακας συστηματική ανασκα-φή.Στο τέλος του 1903 είχε αποκαλύψει ένα μεγάλο μέρος των θεμελίων ενός εκτεταμένου συμπλέγματος,το οποίο προσδιόρισε ως Ανάκτορο της Κνωσού κέντρο του Μινωικού πολιτισμού.Όχι μόνο αποκάλυψε τα θαμμένα ερείπια και τα δημοσίευσε σε 4εις τόμους στο Το Παλάτι του Μίνωα στην Κνωσσό, (1921 - 1935),κλασικό έργο της αρχαιολογίας, αλλά τα συντήρησε ουσιαστικά με τις μεθόδους της εποχής του και τα αναστήλωσε εν μέρει.
Στην προσπάθεια της αναστήλωσης χρησιμοποίησε ξένα υλικά,σαν το τσιμέντο.Όπως είναι φυσικό,ασκήθηκε κριτική εναντίον του από εκείνους που πίστευαν ότι η αναστήλωση έπρεπε να γίνει με τα μέσα και τις τεχνικές εκείνης της εποχής, αλλά με την προσπάθειά του ο Έβανς βοήθησε και βοηθά ακόμη και σήμερα τον μέσο επισκέπτη να "διαβάσει" τον αρχαιολογικό τόπο.Έτσι,αν και τα αποτελέσματα για τους σύγχρονους ακαδημαϊκούς ερευνητές είναι ενοχλητικά, τα κίνητρά του στην προκειμένη περίπτωση είναι δικαιολογημένα. Θα πρέπει να μη λησμονείται, άλλωστε,ότι όταν ο Έβανς εργαζόταν στην Κνωσό στην περίοδο 1899 - 1935,πολλοί από τους συγχρόνους του ασχολούνταν μόνο με την αφαίρεση ευρημάτων από τους αρχαιολογικούς τόπους που ανέσκαπταν.
Εκτός από το πρωτοποριακό για την εποχή ανασκαφικό του έργο στην περιοχή του ανακτόρου,σημαντική ανακάλυψη του Έβανς θεωρείται η αποκάλυψη περίπου 3.000 πινακίδων Γραμμικής Α και Γραμμικής Β. Η Γραμμική Β αποδεί-χθηκε ότι ήταν πρώιμη μορφή της ελληνικής γλώσσας κατά την Υστεροελλαδική/Υστερομινωική περίοδο.Η Γραμμική Α,η γλώσσα των Μινωιτών παραμένει έως σήμερα στο μεγαλύτερο τμήμα της μη αποκρυπτογραφημένη.
Ο Έβανς χρίστηκε ιππότης το 1911 για τις υπηρεσίες του στην αρχαιολογία, την Κνωσό και το Ασμόλειο μουσείο.Η ανασκαφή στην περιοχή της Κνωσού,(την οποία αγόρασε για να μπορεί να τη διατηρήσει από καταστροφές),συνε-χίζεται ακόμα και σήμερα από τη Βρετανική Αρχαιολογική Σχολή στην Αθήνα.


Άρθουρ Έβανς
Ποιος θα το πίστευε ότι ένας μικρόσωμος, ύψους μόλις 1,58 μ., μύωπας Βρετανός θα ευθυνόταν για μια από τις μεγαλύτερες ανα-καλύψεις στην ιστορία της αρχαιολογίας; Ο Άρθουρ Έβανς είναι ο άνθρωπος που το 1900,γοητευμένος από τον μύθο του Μινώταυρου και του Θησέα, «ξετύλιξε τον μίτο της Αριάδνης» και έφερε στο φως την πόλη της Κνωσού.Οι ανακαλύψεις του, σε συνδυασμό με τις ανασκαφές του Σλήμαν τον 19ο αιώνα στην Τροία και στις Μυκήνες αλλά και την ανακάλυψη των τάφων των μακεδόνων βασιλέων από τον καθηγητή Μανόλη Ανδρόνικο το 1977,άλλαξαν ριζικά τον τρόπο θέασης της ελληνικής και της παγκόσμιας ιστο-ρίας και προσείλκυσαν στη χώρα ορδές αρχαιολατρών από κάθε γωνιά του πλανήτη.
Ο Άρθουρ Τζον Έβανς γεννήθηκε στις 8 Ιουλίου 1851 στο Νας Μιλς,στην περιοχή του Χαρτφορντσάιρ της Βρετανίας. Μοναχογιός της εύπορης οικογενείας Έβανς που διατηρούσε μονάδα παραγωγής χαρτιού,ακολουθούσε από μικρή ηλικία τον αυτοδίδακτο αρχαιολόγο και νομισματολόγο πατέρα του σερ Τζον Έβανς σε εξερευνήσεις προϊστορικών σπηλαίων στην Αγγλία και στη Γαλλία.Ο Άρθουρ Έβανς (τον οποίο συχνά αποκαλούσαν και «μικρό Εβανς») φοίτησε χωρίς εντυπωσιακές επιδόσεις στο φημισμένο οικοτροφείο Χάροου, παρακολούθησε μαθήματα στο κολέγιο Brasenose, το 1874 αποφοίτησε από την Οξφόρδη και στη συνέχεια περιόδευσε τα Βαλκάνια με την ιδιότητα του πολεμικού αντα-ποκριτή για λογαριασμό της εφημερίδας «The Manchester Guardian».Το 1878 μάλιστα κατηγορήθηκε για κατασκοπεία από τους Αυστριακούς που ήλεγχαν εδαφικά τη Βοσνία και απεπέμφθη από την περιοχή.
Τον ίδιο καιρό γνώρισε και παντρεύτηκε τη Μάργκαρετ Φρίμαν,τη μεγαλύτερη κόρη του αρχαιολόγου Έντουαρντ Φρί-μαν.Το μικρόβιο της αρχαιολογίας είχε μπει για τα καλά μέσα του.Μια δεκαετία μετά την αποφοίτησή του από την Οξφόρδη ο Έβανς εξελέγη έφορος αρχαιοτήτων στο Μουσείο Τέχνης και Αρχαιολογίας Ασμόλιαν,το παλαιότερο δη-μόσιο μουσείο επί βρετανικού εδάφους,μια θέση την οποία διατήρησε ως το 1908,εμπλουτίζοντας τις προθήκες του μουσείου με πολλές νέες συλλογές.Ο Έβανς βρέθηκε στην Κρήτη για πρώτη φορά το 1894,τη χρονιά που έχασε τη σύζυγό του.Εκεί γνώρισε τον αρχαιοδίφη Μίνωα Καλοκαιρινό,ο οποίος ήδη από το 1878 είχε αρχίσει ανασκαφές στην περιοχή της Κνωσού φέρνοντας στο φως δύο από τις αποθήκες του ανακτόρου,αλλά αναγκάστηκε να σταματήσει ύστερα από τις πιέσεις της τουρκικής διοίκησης του νησιού.
Το 1897 ο Έβανς,πεπεισμένος μετά τις ανακαλύψεις του Σλήμαν αλλά και του Καλοκαιρινού,ότι οι ομηρικές αφηγήσεις για την Κνωσό ήταν πέρα για πέρα αληθινές,αγόρασε την εν λόγω έκταση λίγο έξω από το Ηράκλειο και το 1900,σε ηλικία 49 ετών,ξεκίνησε τις ανασκαφές στην ελεύθερη πλέον Κρήτη με τη συνεργασία της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής των Αθηνών.Ήταν ο κατάλληλος άνθρωπος, στο κατάλληλο μέρος, την κατάλληλη στιγμή.Χάρη στη μεγάλη οικογενειακή περιουσία ο Έβανς χρηματοδότησε σχεδόν εξ ολοκλήρου τις εργασίες των ανασκαφών.Σύντομα το επιτελείο των 32 ανδρών αυξήθηκε σε 180 και σε διάστημα λίγων μόλις εβδομάδων τα πρώτα εντυπωσιακά ευρήματα ήρθαν στο φως.Επρόκειτο για μια ολόκληρη πόλη όπου ζούσαν την Εποχή του Χαλκού περισσότεροι από 80.000 κάτοικοι και όπου δέσποζε ένα πολλαπλών επιπέδων παλάτι με μεγάλη αίθουσα θρόνου,υπέροχες νωπογραφίες στους τοίχους,άρτιο υπόγειο αποχετευτικό και αποθηκευτικό σύστημα,σκάλες,αντικείμενα εισαγωγής από την Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία και χιλιάδες πήλινες πινακίδες χαραγμένες σε γραμμική Α’ και γραμμική Β’, τα πρώτα ίχνη γραπτής γλώσσας στην Ευρώπη.Ως το 1903 ολόκληρο το ανάκτορο είχε ανασκαφεί και οι εργασίες συνεχίστηκαν στον περιβάλ-λοντα χώρο.Ο ίδιος και οι βοηθοί του κρατούσαν αναλυτικό χρονικό των ανασκαφών,το οποίο ανέρχεται σε εκατομμύ-ρια χειρόγραφες σελίδες.Επηρεασμένος από τον μυθικό βασιλιά της Κρήτης Μίνωα, ο Έβανς βάπτισε το πολυτελές ανάκτορο «Παλάτι του Μίνωα» και τον πολιτισμό που ήκμασε εκεί Μινωικό.
Η είδηση έκανε τον γύρο του κόσμου και τον Έβανς διάσημο.Ο ίδιος συνέχισε τις εκεί ανασκαφές για τα επόμενα 30 χρόνια με σύντομη διακοπή στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.Αντικείμενα από τον χώρο των ανασκαφών εκτέθηκαν το 1903 στο Λονδίνο,ακολούθησε η ανακήρυξή του σε καθηγητή Προϊστορικής Αρχαιολογίας από την Οξ-φόρδη το 1909,ενώ το 1911 ο βασιλιάς Γεώργιος Ε’ της Αγγλίας τον έχρισε ιππότη.Το 1935 ολοκληρώθηκε το τετράτομο έργο του που περιέγραφε λεπτό προς λεπτό το χρονικό της ανακάλυψης και των ανασκαφών στην Κνωσό με τίτλο The Palace of Minos at Knosos, για να ακολουθήσει,μεταξύ άλλων,η μεταθανάτια έκδοση του βιβλίου του Scripta Minoa το 1952.Παράλληλα οι αναστηλωτικές παρεμβάσεις και ανακατασκευές του για την αποκατάσταση των εύθραυστων εκτεθειμένων ερειπίων της Κνωσού με την υπέρμετρη χρήση μπετόν αρμέ ξεσήκωσαν πλήθος αντιδράσεων και αντιρ-ρήσεων στην αρχαιολογική κοινότητα.
Το υπόλοιπο της ζωής του ο Εβανς το μοίρασε ανάμεσα στην έπαυλη που έχτισε κοντά στον χώρο των ανασκαφών και ονόμασε εύγλωττα Villa Ariadne και στο σπίτι του στο Γιούλμπουρι, όπου πέθανε ήσυχα στον ύπνο του στις 11 Ιουλίου 1941, πλήρης ημερών, σε ηλικία 90 ετών.Μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου η Βρετανική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών παραχώρησε ολόκληρη την ιδιοκτησία της οικογενείας Έβανς μαζί με το παλάτι της Κνωσού στο ελληνικό κράτος διατηρώντας το δικαίωμα των ανασκαφών στην περιοχή. Σήμερα οι ανασκαφές συνεχίζονται και η προτομή του Άρθουρ Έβανς στην είσοδο του αρχαιολογικού χώρου έχει υποδεχθεί περισσότερους από 2 εκατομμύρια τουρίστες.


Κνωσός
Διαβάζουμε  στον Β’ Τόμο της «Παγκοσμίου Ιστορίας του Πολιτι-σμού» του Will Durant  (Εκδόσεις Αφοί Συρόπουλοι, 1969,σελ. 12-15.Έχει διατηρηθεί η ορθογραφία και η σύνταξη της αρχικής έκ-δοσης) μια περιγραφή της πορείας του αρχαιολόγου Dr. Arthur Evans στην «περιέργεια» του οποίου χρωστάμε την ανακάλυψη της αρχαίας Κρητικής πολιτείας της Κνωσού:
«…Το 1893 ένας βρεταννός αρχαιολόγος, ο Dr. Arthur Evans, ηγό-ρασεν εις τας Αθήνας μερικούς γαλακτολίθους από Ελληνίδας που τους εφορούσαν ως φυλακτά.Εκίνησαν την περιέργεια του τα ιερογλυφικά που ήσαν χαραγμένα επάνω των και που κανείς δεν ημπορούσε να διαβάση.Ανακαλύπτων ότι οι πέτρες προήρχοντο από την Κρήτην,επήγεν εκεί και εγύρισεν όλο το νησί συλλέγων,κα-θώς επίστευε,δείγματα της αρχαίας Κρητικής γραφής.Το 1895 ηγόρασεν ένα μέρος και το 1900 το υπόλοιπον της τοπο-θεσίας,που ο Σλήμαν και η Γαλλική Σχολή των Αθηνών είχαν ταυτίσει με την Κνωσόν.Και εντός εννέα εβδομάδων εκεί-νης της ανοίξεως ανασκάπτων πυρετωδώς με εκατόν πενήντα άνδρας,εξέθαψε τον πλουσιώτερον θησαυρόν της συγ-χρόνου ιστορικής ερεύνης – το ανάκτορον του Μίνωος.Τίποτε,ως τότε γνωστόν από την αρχαιότητα,δεν ημπορούσε να φθάση την απεραντοσύνην αυτού του πολύπλοκου κτηρίου,που ως φαίνεται ήτο όμοιον με  τον σχεδόν ατελείωτον Λα-βύρινθον,τον τόσον ξακουστόν εις τους αρχαίους ελληνικούς μύθους του Μίνωος,του Δαιδάλου,του Θησέως,της Αριάδ-νης και του Μινωταύρου.Εις αυτά και εις άλλα ερείπια,ως επιβεβαιώσις της διαισθήσεως του Evans, ευρέθησαν χιλιάδες σφραγίδες και πήλιναι πινακίδες με χαρακτήρας ως εκείνοι που του είχαν κινήσει την περιέργειαν.Από τας πυρκαϊάς,αι οποίαι είχαν καταστρέψει τα ανάκτορα της Κνωσού,είχαν σωθεί αυταί αι πινακίδες · αλλά αι επιγραφαί των δεν απε-κρυπτογραφήθησαν και εξακολουθούσαν να κρύπτουν την παλαιάν ιστορίαν του Αιγαίου.Ο Evans για την επιμονή και την αφοσίωση του στην αρχαιολογία και την υπόθεση της Κνωσού ειδικώς χρίστηκε ιππότης το 1911.Έτρεξαν εις την Κρήτην μελετηταί από όλας τα χώρας.Ενώ ο Evans ειργάζετο εις την Κνωσόν,μία ομάς από αποφασιστικούς Ιταλούς – Halbherr, Pernier, Savigoni, Palibeni – εξέθαψεν εις την Αγίαν Τριάδα μίαν σαρκοφάγον ζωγραφισμένην με διαφωτι-στικάς σκηνάς της κρητικής ζωής και απεκάλυψεν εις την Φαιστόν εν ανάκτορον που ήτο κατά τι ολιγώτερον εκτετα-μένον από τον των Βασιλέων της Κνωσού.Εν τω μεταξύ,δύο Αμερικανοί,ο Seager και η κ. Hawes,έκαμον ανακαλύψεις εις την Βασιλικήν,εις την Μόχλον και εις τα Γκουρνιά.Οι Βρεταννοί Hogarth, Bonsanquet, Dawkins, Myres, εξηρεύνη-σαν το Παλαίκαστρο,το Ψυχρό και την Ζάκρον. Ενδιαφέρθηκαν και οι ίδιοι οι Κρητικοί και ο Ξανθουδίδης και ο Χα-τζηδάκις ανέσκαψαν αρχαίας κατοικίας,σπήλαια και τάφους εις το Αρκαλοχώρι,εις την Τύλισσον,εις την Κουμάσα και εις το Χαμαίζι.Πώς επρόκειτο να ταξινομηθεί όλον αυτό το υλικόν – αυτά τα ανάκτορα,αι εικόνες,τα αγάλματα,αι σφραγίδες,τα βάζα,τα μέταλλα,αι πινακίδες και τα ανάγλυφα; Εις ποίαν περίοδον του παρελθόντος έπρεπε να αποδο-θούν; Με αβεβαιότητα,αλλά με ολοέν μεγαλυτέραν επιβεβαίωσιν καθώς επροχωρούσεν η έρευνα και ηύξανεν η γνώ-σις,ο Evans εχρονολόγησε τα λείψανα,ανάλογα με το βάθος του στρώματος των,την κλίμακα των ρυθμών των αγγείων και την σύμπτωσιν των κρητικών ευρημάτων,εις σχήμα ή εις μοτίβο με παρόμοια αντικείμενα,που εβγήκαν από χώμα-τα,των οποίων η χρονολογία ήτο περίπου γνωστή.Ανασκάπτων υπομονετικά κάτω από την Κνωσόν,ευρέθη ενώπιον παρθένου βράχου εις βάθος περίπου σαράντα τριών ποδών κάτω από την επιφάνειαν της γης.Το κάτω μέρος του χώ-ρου,που είχεν ανασκαφή,είχε λείψανα χαρακτηριστικά της Νεολιθικής Εποχής –πρωτογόνους μορφάς χειροποιήτων αγγείων με απλούν γραμμικόν διάκοσμον,κλωστικά και υφαντικά εργαλεία,χονδράς θεάς από ζωγραφισμένον στεα-τίτην ή πηλόν,εργαλεία και όπλα από γυαλισμένη πέτρα,αλλά τίποτε από χαλκόν ή ορείχαλκον.Ταξινομών τα αγγεία και συσχετίζων τα λείψανα με τα ευρήματα της αρχαίας Μεσοποταμίας και της Αιγύπτου,ο Evans διήρεσε τον μετανεολιθι-κόν και προϊστορικόν πολιτισμόν της Κρήτης εις τρεις εποχάς, Πρώτην, Μέσην και Τελευταίαν Μινωικήν και κάθε μίαν από αυτάς εις τρεις περιόδους.Η πρώτη ή η χαμηλοτέρα εμφάνισις χαλκού εις τα στρώματα,σύμφωνα με εν είδος αρχαι-ολογικής στενογραφίας,αντιπροσωπεύει δι’ ημάς την αργήν άνοδον ενός νέου πολιτισμού από το νεολιθικόν στάδιον.Εις το τέλος της Πρώτης Μινωικής εποχής οι Κρήτες μανθάνουν να αναμιγνύουν τον χαλκόν με τον λευκοσίδηρον και τότε αρχίζει η εποχή του Ορείχαλκου.Εις την Μέσην Μινωικήν παρουσιάζονται τα πρώτα ανάκτορα.Οι πρίγκιπες της Κνω-σού,της Φαιστού και της Μάλλιας κτίζουν πολυτελείς κατοικίας με αμέτρητα δωμάτια,ευρυχώρους αποθήκας,ειδικευ-μένα εργαστήρια,βωμούς και ναούς και μεγάλα αποχευτευτικά έργα,που ξαφνιάζουν το αγέρωχο μάτι των Δυτικών.Τα αγγεία λαμβάνουν μία πολύχρωμον λαμπρότητα, οι τοίχοι στολίζονται με χαριτωμένα ανάγλυφα και από τα ιερογλυφι-κά του περασμένου αιώνος παράγεται δια της εξελίξεως μία γραμμική γραφή.Κατά το τέλος της Μέσης Μινωικής ΙΙ εποχής,κάποια παράξενη καταστροφή αφήνει την σφραγίδα της εις τα στρώματα · το ανάκτορον της Κνωσού κρημνί-ζεται ωσάν από σπασμόν της γης ή ίσως από επίθεσιν της Φαιστού,της οποίας το ανάκτορον δι’ αρκετόν καιρόν σώζεται. Αλ’ ολίγον αργότερα παρομοία καταστροφή επιπίπτει επί της Φαιστού,Μόχλου της Γουρνιάς,του Παλαικάστρου και επί πολλών άλλων πόλεων της νήσου.Τα αγγεία σκεπάζονται με αιθάλην και τα μεγάλα δοχεία εντός των αποθηκών γεμί-ζουν με συντρίμματα.Η Μέση Μινωική ΙΙ εποχή είναι περίοδος σχετικής στασιμότητας,καθ’ ην ίσως ο κόσμος της νοτιο-ανατολικής Μεσογείου διεταράχθη από την κατάκτησιν της Αιγύπτου υπό των Υξώς.Κατά την τελευταίαν Μινωικήν εποχήν όλα αρχίζουν εξ αρχής.Η υπομονετική ανθρωπότης, κατόπιν εκάστου κατακλυσμού,ανανεώνει τα ελπίδας της, αναλαμβάνει θάρρος και αρχίζει πάλιν να κτίζη.Νέα και ωραιότερα ανάκτορα ανυψώνονται εις την Κνωσόν,εις την Φαιστόν,εις την Τύλισσον,εις την Αγίαν Τριάδα και εις την Γουρνιάν.Η μεγαλοπρεπής έκτασις,το πενταόροφον ύψος και ο πολυτελής διάκοσμος των πριγκιπικών αυτών κατοικιών φανερώνουν έναν τοιούτον πλούτον,που η Ελλάς δεν επρόκειτο να γνωρίση μέχρι της εποχής του Περικλέους.Κτίζονται θέατρα εις τας αυλάς των ανακτόρων και θέατρα μο-νομαχιών,εις τα οποία άνδρες και γυναίκες εμπλέκονται εις θανάσιμον πάλην με θηρία · εκεί διασκεδάζουν κύριοι και κυρίαι,των οποίων τα πρόσωπα ζουν ακόμη απεικονισμένα εις τας τοιχογραφίας.Αι ανάγκαι πολλαπλασιάζονται,τα γούστα εξευγενίζονται και η λογοτεχνία ανθεί.Χιλιάδες βιομηχανιών επιτρέπουν εις τους πτωχούς να ευημερήσουν και προμηθεύουν ανέσεις εις τους πλουσίους.Αι βασιλικαί αίθουσαι είναι πλήρεις από γραμματείς,που καταγράφουν εμπο-ρεύματα,τα οποία διανέμονται ή παραλαμβάνονται · από καλλιτέχνας τεχνουργούντας αγάλματα,αγγεία ή τοιχογραφί-ας · από ανωτέρους κρατικούς λειτουργούς που συσκέπτονται,δικάζουν ή στέλλουν έγγραφα σφραγισμένα με τας πε-ριτέχνους σφραγίδας των,ενώ πρίγκιπες με μέσην σφηκός και αρχόντισσαι με κοσμήματα και συναρπαστικάς εξώμους εσθήτας κάθηνται εις βασιλικά συμπόσια πλησίον τραπεζών που λάμπουν από ορείχαλκον και χρυσόν.Ο 16ος και ο 15ος αιών π.Χ είναι το ζενίθ του Αιγαίου πολιτισμού,ο κλασσικός και χρυσούς αιών της Κρήτης».   

Παρουσιάζω εδώ το βιβλίο «Scripta Minoa»,όχι μόνο τον (δεύτερο) τόμο του 1952,αλλά και την αρχική έκδοση (πρώτος τόμος) του 1909.Στο παρατιθέμενο κατωτέρω pdf οι δύο τόμοι είναι ενο-ποιημένοι.Δυστυχώς,για τον Έλληνα μελετητή/αναγνώστη,πρόκειται για τα πρωτότυπα στην αγγλική γλώσσα.Αν καταφέρω να βρω τις ελληνικές μεταφράσεις,θα τις προσθέσω.


Διαβάστε – Κάντε λήψη:


Γιάννης Βασ. Πέππας, Φιλόλογος