Κυριακή 28 Ιουνίου 2020

Η υφαντική στους αρβανιτόφωνους Έλληνες

Είχα παρατηρήσει ότι όλες οι αρβανίτικες λέξεις για τον αργαλειό και τα επί μέρους εξαρτήματά του ήσαν καθα-ρά ελληνικές,δηλαδή απουσίαζε έστω και μια ονομασία τους προερχόμενη απ΄ το αρβανίτικο γλωσσικό ιδίωμα της βόρειας Ηπείρου.Αυτό μας οδηγεί με βεβαιότητα στη θέση ότι οι Αρβανίτες γνώρισαν την υφαντουργία,τα μυστικά και την τέχνη της,όταν ήρθαν στον νότο.Έτσι, και γι΄ αυτό το καίριο κομμάτι της οικοτεχνίας δεν εντο-πίζουμε καμία λαογραφική διαφοροποίηση των αρβανι-τοφώνων απ΄ τους άλλους Έλληνες.Ας δούμε,λοιπόν,σε γενικές γραμμές,τις κινήσεις των γυναικών της παλιότε-ρης εποχής,όχι και τόσο μακρινής,απ΄το μαλλί ως τα υφαντικά παράγωγά του.
Ήταν κανόνας για τις γυναίκες,τότε, να ξέρουν να κατεργάζονται τις πρώτες ύλες και να υφαίνουν τις κουβέρτες,τα σεντόνια,τις κουρτίνες αλλά και τα ρούχα για τα μέλη της οικογένειας τους.

Προετοιμασία μαλλιού

Έπαιρναν το μαλλί από τους τσοπαναραίους,το ζεμα-τούσαν σε ζεστό νερό μέσα σε καζάνι,το έπλεναν και το στέγνωναν.Μετά το ''έξαιναν'',το άνοιγαν με τα χέρια τους και το έβαζαν στο ''λανάρι'',που ήταν δυο πλάκες με συρμάτινα δόντια και έφτιαχναν τις κούκλες (μπάλες από μαλλί).Τις κούκλες τις έβαζαν στην ''ρόκα'' ή ''φούρκα'' και τις έγνεθαν με το αδράχτι (λεπτό μακρόστενο ξύλο) και έ-φτιαχναν χοντρή κλωστή για χράμια,μέτρια για καραμελωτά και τσέργες και λεπτή για σεντόνια και μαξιλαροθήκες.Από το αδράχτι έβγαζαν την κλωστή σε κουβάρια και στην ανέμη τύλιγαν τις βάντες έτοιμες για βαφή.Η βαφή γίνονταν μέσα σε μεγάλα καζάνια με καυτό νερό και διάφορα χρώματα.

Ύφανση

Τις βαμμένες βάντες τις έβαζαν στην ανέμη και με το μαγγάνι γέμιζαν τα μασούρια (τύλιγαν την κλωστή γύρω σε κομμάτι από καλάμι).Για το μάκρος του υφαντού έριχναν το διασίδι με τον εξής τρόπο: Σε μεγάλες αυλές τοποθετούσαν παλούκια αντικριστά μεταξύ τους σε απόσταση τόση όσα τα κομμάτια που ήθελαν να φτιάξουν.Έβαζαν τα μασούρια στις σιδερένιες βέργες ενός ξύλινου εργαλείου ''κλουβί'' και το πήγαιναν πέρα-δώθε για να τυλίξουν την κλωστή γύρω από τα παλού-κια.Έπαιρναν την μια άκρη και τύλιγαν τις κλωστές που είχαν δημιουργηθεί κατά μήκος και κατά πλάτος σε ένα χοντρό στρογγυλό μύλο,το ''αντί'', που ήταν στο πίσω μέρος του αργαλειού.Κατόπιν έπαιρναν τις άκρες από το αντί και τις στράβωναν μεταξύ τους με καλάμια και τις περνούσαν μία-μία στα μιτάρια και μετά στα χτένια,όπου τις στερέωναν στο ''παραντί'' που ήταν στο μπροστι-νό μέρος του αργαλειού.Η υφάντρα καθόταν μπροστά στον αργαλειό και ύφαινε με την σαΐτα που ήταν περασμένο το μασούρι,πάταγε τα ποδαρικά εναλλάξ για να διασταυρώνονται οι κλωστές και χτυπούσε δυνατά το χτένι.

γ.β. πέππας

Κυριακή 14 Ιουνίου 2020

Καλικάντζαροι στη λαϊκή παράδοση των Αρβανιτών


Καλικάντζαροι στη λαϊκή παράδοση των αρβανιτοφώνων Ελλήνων

   Η παράδοση των αρβανιτοφώνων Ελλήνων ήταν/είναι πλούσια σε μύθους,δοξασίες,προλήψεις, συνήθειες,τακτικές και καθημερινές πρακτικές.Μέσα απ΄ τη λαογραφική συγκρότηση όλων αυτών των αντιλήψεων και του τρόπου ζωής μπορεί να προβάλει όχι μόνο το χρώμα,αλλά κι ο παλμός της κοινωνικής οργάνωσης της φάρας μας,μια οργάνωση πολυσχιδής,αλλά καθόλου χαλαρή. ιεραρχη-μένη με σέβας κι αξίες κι όχι από περιστασιακές συγκυρίες.
Οι Αρβανίτες υπήρξαν πάντα ενεργητικοί.Αγωνιστές και πολεμιστές. στη βιοπάλη,μα και στον πόλεμο.Το ‘λεγε η καρδιά τους και σε φασαρία και σε θέματα τιμής,και στην αξιοπρέπεια του σο-γιού και της φυλής,μα και στο εθνικό καθήκον. Η λεβεντιά και η παλικαροσύνη τους δεν ήταν ποτέ χωρίς τίμημα.Η αποκοτιά,το φιλότιμο,η ανδρεία και η γενναιότητα τούς στοίχιζε.Πλήρωναν με το αίμα τους,το κορμί τους,τη ζωή τους.Μπεσσαλήδες και ντόμπροι.Ευθείς και πολλές φορές αδιάλ-λακτοι.Η συμπεριφορά τους αυτή οδηγούσε συχνά σε απώλειες τόσο μεμονωμένων ατόμων,όσο και ευρύτερων ομάδων.Θύματα όλοι τους είτε της υπεράσπισης της προσωπικής ή οικογενειακής υπό-ληψης είτε του πολεμικού καθήκοντος.
Η ανάγκη προστασίας και διάσωσης της ομάδας,είτε ήταν μια μικρή ή μεγάλη οικογένεια είτε α-κόμα ολόκληρη φάρα ως και συγκροτημένοι συμπαγείς Αρβανίτικοι πληθυσμοί,απαιτούσε και επέ-φερε εκ των πραγμάτων μιαν ατσάλινη φυλετική-κοινωνική συνοχή,μιαν απόλυτα σφυρηλατημένη ενότητα που εξασφάλιζε στοιχειωδώς τη συνέχεια.Η οργάνωση της καθημερινότητας και η φροντι-σμένη τακτοποίηση και διευθέτηση των αναγκών κάθε ατόμου μέσα στα Αρβανίτικα πληθυσμιακά σύνολα συνιστούσε απαραίτητη προϋπόθεση επιβίωσης της φάρας.
Οι Αρβανίτικες παραδόσεις σε ένα βαθμό καταδεικνύουν την κοινωνικότητα των φορέων τους, αυτή που ήταν και όπως ήταν.Η κοινωνιολογική προσέγγιση των Αρβανιτών,της ζωής τους και της οργανωμένης συμβίωσής τους είναι ως σήμερα σχεδόν ανύπαρκτη.Προβάλλει δε,επιτακτικό το χρέ-ος καταγραφής αυτών των πτυχών.
Υπάρχει όμως κι ένας άλλος παράγοντας,ιδιαίτερα σημαντικός,που αποκαλύπτεται απ’ τη μελέ-τη των Αρβανίτικων παραδόσεων: η ιδεολογία,η κοσμοαντίληψη,ο βαθύτερος στοχασμός,ο πολιτι-σμός.Σίγουρα η ολοκληρωμένη παράθεση όλου αυτού του πολιτιστικού σώματος θα οδηγήσει σε εκ-πληκτικά συμπεράσματα.Στο βάθος του χρόνου,όχι του απώτατου θέλω να ελπίζω,στέκεται κελευ-στικά η μνήμη και το φως των προγόνων επιζητώντας την αποκάλυψη και την καταξίωση.Μέσα από τούτη τη σειρά των κειμένων επιχειρείται μία πρώτη και βασική διείσδυση στις αντιλήψεις και την κοσμοθέαση των Αρβανιτών.
Οι δαίμονες,τα δαιμόνια,τα ξωτικά,τα αερικά δεσπόζουν στις Αρβανίτικες παραδόσεις.Πίσω απ’ την πρώτη-πρώτη αντιμετώπιση των θρύλων αυτών υπάρχει μια σπουδαία ρίζα,βαθιά χωμένη στο χρόνο,που οδηγεί στους προχριστιανικούς καιρούς και στην πανάρχαια φλόγα μας.
Οι Κάλλκες υπήρξαν δαιμονικές μορφές που γέμιζαν με τις σκανταλιές τους τα ατέλειωτα βρά-δυα των παππούδων μας.Εκεί,στο απόκαμα της μέρας,δίπλα στα δαδιά που σπίθιζαν και τους αέρες που βίτσιζαν τα παλαθούρια και κάνανε τα γκάγκαρα να χτυποκοπάνε,οι ξωμάχοι και οι τσοπανα-ραίοι ξεκουράζοντας τα κανιά τους και στεγνώνοντας στα κούτσουρα της βάτρας τα μουλιασμένα τους δάχτυλα,καλούσαν τα παλιά πνεύματα των αγωνιστών,τα παλληκάρια που πέσανε πολεμώ-ντας τον Τούρκο και τον εχθρό,τις αγάπες και τα ντασούρια τους. καλούσαν τα ξωτικά και τα δαιμό-νια να τους γλυκοκατεβάσουν τον ύπνο απ’ τις βέτουλιες,να πέσουν αλαφρά στα χράμια της νερο-τριβής,να πάρουν πέντε στάλες ύπνο και ξεκούραση.Το χάραμα τούς περίμενε άλλη μια τρεχάλα με το μόχθο για να βγει το στάρι,το ζυμάρι και το τουλούμι.
Ας χωθούμε και μεις στο χώρο της μαυροκαπνισμένης εστίας,να πάρουμε θέση πάνω στις πολύ-χρωμες,πολύπλεκτες κουρελούδες κι ας ακούσουμε τη γιαγιά να απογειώνεται στον αστρικό κόσμο της συνείδησης και του μύθου...

1. Ήτανε δυο προκομένες γειτόνισσες.Στήριγμα του σπιτιού.Άντρες στη δουλειά.Το σπίτι να ’ναι λαμπίκο κι άμα χρειαστεί να δώσουνε χέρι στο κορφολόγημα,στο ξινάρισμα,στο λιομάζεμα,πα-ντού.Η μια,καπάτσα και τετραπέρατη.Η ξυπνάδα της πάντα στραμμένη στο καλό και ποτέ στη βλάψη του γείτονα.Κι η άλλη ανοιχτόμυαλη,μα τόσο καλή που απ΄ την καλοσύνη της ξεγελιότανε και συχνά βρισκόταν χαμένη.
Κατά το δειλινό,προτού κλειστούνε στο σπίτι να τραπεζώσουνε άντρα και παιδιά,να κόψουνε το φουρνισμένο καρβέλι,ν΄ απλώσουνε τα κρεμμύδια,τις θρούμπες και το ζεστό τραχανά,κουβεντιά-ζαν στη γκουρεγιάστα για τις δουλειές της αυριανής.Είπανε τα πολλά και διάφορα,κανονίσανε ν΄ ανάψουνε και το φούρνο για το ψωμί της βδομάδας.
Μπορεί κάθε σπίτι να ΄χε το δικό του φούρνο.Στην εσωτερική αυλή,όπως οριζόταν απ’ το γκάρδι, μπροστά στο οίκημα να υπήρχανε και πατητήρι και καστόρα κι η τρακάδα κι ο φούρνος κι όλα τα χρειαζούμενα.Μπορεί να ΄τανε όμως και φούρνος της γειτονιάς.Να τον μοιραζόντουσαν κάμποσα σπίτια και να τον φροντίζανε.Μπορεί πάλι ο ιδιοκτήτης του φούρνου να εξυπηρετούσε και τους γύ-ρω.Τότε,όσοι είχανε ψήσει ή φουρνίσει,του δίνανε ένα μπόλικο κομμάτι απ΄ το ταψί ή το μερίδιο που ΄πρεπε απ’ τα καρβέλια.
Είχε πεζούλι δίπλα ο φούρνος,ν΄ ακουμπήσουνε οι πινακωτές,ν΄ ανοίξουνε οι μισάλες να βγει το δουλεμένο προζύμι,να σπρωχτεί μέσα στο φούρι που ΄καιγε απ΄ τις μαζεμένες καψάλες του πεύκου και του πουρναριού.Ντάνα εκεί και οι κλαδεμένες κλάρες της ελιάς,που κάνανε την καλύτερη κι ά-καπνη φωτιά,τα ξερά κομμάτια από κάνα λύσι,κάνα ίλκι,καμμιά κοκορέτσα και γκοριτζιά.Ακόμα, πετιότανε στο φούρνο ό,τι άχρηστο υλικό ξύλου.Δίκαιοι οι γείτονες.Κανόνιζαν τα ξύλα του σπιτιού για τη βάτρα,το καζάνι και την πυροστιά.Μα κανόνιζαν και τα ξύλα του ομαδικού φούρνου.Παρά-πονο ποτέ.
Κανόνισαν λοιπόν οι γειτόνισσές μας ν΄ ανάψουνε σούρπα-σούρπα το φούρνο.Έπρεπε νωρίτερα βέβαια να σηκωθούνε να ζυμώσουνε.Να πλάσουνε στην ξύλινη σκάφη τ΄ αλεύρι και το νερό.Να μετρήσουνε τ΄ αλάτι και να κανονίσουνε μαγιά και σουσάμια.Ν΄ ανάψουνε τα κούτσουρα και να τα πυρώσουνε.Όταν θα ’χει ανέβει ο ήλιος τα καρβέλια να ‘ναι αχνιστά και ζεστά,να μπορούνε ν΄ απλωθούνε στις άλλες δουλειές.
Οι πονηρές οι Κάλλκες όμως,ακούσανε την κουβέντα τους.Οι Κάλλκες είχανε τρομερή αδυναμία στο ζυμάρι.Κλέβανε κι άλλα τρόφιμα απ’ τις πονίτσες και τις αποθήκες,τα κιούπια και τα σακιά,αλ-λά για το ζυμάρι τρελαινόντουσαν.Τι κάνανε τότε οι αθεόφοβες.Μέσ΄ στο κατράμι της νύχτας πάνε στο παράθυρο της πρώτης γυναίκας.
-Σήκω γειτόνισσα να ζυμώσεις,να ψήσεις! Καμωθήκανε πως ήτανε η φιλενάδα που καλούσε για τη δουλειά του πρωινού.Θέλανε να εξαπατήσουνε τη νοικοκυρά,να αρχίσει το ζυμάρι μέσα στη νύχτα κι όταν κατέβει ν΄ ανάψει το φούρνο να της το αρπάξουνε.Άμα άχνιζε ο ήλιος οι Κάλλκες λακίζανε και χανόντουσαν.Μόνο στο σκοτάδι κάνανε τις βρωμοδουλειές τους.“Έτσι όπως είναι αγουροξυπνημένη η γυναίκα,θα μπερδευτεί και θα ζυμώσει πριν την αυγή” σκεφτήκανε με το πονηρό μυαλό τους οι άτιμες.
Η Αρβανίτισσα όμως ήτανε κοφτερό μυαλό.Δε μπερδεύτηκε απ΄ το πρώτο ξύπνημα.Πήρε χαμπά-ρι τις κάλλκες και το παιχνίδι τους.Ήτανε μαύρη νύχτα όμως, κι έπρεπε να τις αποφύγει.Αν έμεναν σπίτι,μπορεί να κάνανε μαγαρισιά.Έπρεπε να τις ξεγελάσει μέχρι να ξημερώσει.Σηκώθηκε,ετοίμα-σε τη σκάφη,μάζεψε τα υλικά, μα καμώθηκε πως κάτι λείπει.
-Τι τρέχει γειτόνισσα και δε προχωράς; ρωτήσανε οι κάλλκες που δεν είχανε μυαλό στο κεφάλι παρά μόνο για παγαποντιές.
-Να,αύριο λέω να φορέσω την καλή φορεσιά μου,αποκρίθηκε η ξύπνια γυναίκα.Να βάλω τα νυφικά μου ρούχα.Είναι γιορτή και πρέπει να ‘μαι καλοντυμένη.Έχω στη μάνα μου όμως τα πιο πολλά απ’ τα γιορτινά.Πώς να ντυθώ το πρωί να βγω στο δρομί; Μου λείπει το φούντι.
-Θα στο φέρουμε εμείς μάνι–μάνι,είπανε οι κάλλκες και ξαμολύθηκαν.Μετά από λίγο επέ-στρεψαν με το φούντι.Μα η γυναίκα πάλι δεν έπιανε δουλειά.
-Σκάμ σαγιάτσενε.Τε μα σίλνι εδέ ατ.(Δεν έχω ούτε τη σαγιάτσα.Να μου τη φέρετε κι αυτή.)Να σου πάλι οι κάλλκες να φέρουνε τη σαγιάτσα.Βιαστικά κουβαλήσανε κι αυτή.
-Σκάμ κατρέμπενε.Σέλ’ μι εδέ ατ.(Δεν έχω ούτε τη κατρέμπα.Να μου φέρετε κι αυτή.)
Πέρα–δώθε οι κάλλκες να φέρουνε το ρουχισμό.Η ώρα πέρναγε κι η ξύπνια Αρβανίτισσα καμω-νότανε ότι πάντα κάτι ακόμα έλειπε.Μια τσαρίχιετ,μια γκούνεν,μια ποδέν,μια ξελίτσεν,μια γκιορ-ντάνετ,μια μαντίλλιεν,μια το ένα,μια το άλλο,πέρασε η ώρα κι έφυγε το σκοτάδι.Οι κάλλκες γίνανε μπουχός.Η ξύπνια νοικοκυρά γλύτωσε*.
Αφρίσανε απ΄ το κακό τους οι πειραχτήρες κάλλκες.Να σου την άλλη νύχτα πάλι,πήχτρα το σκο-τάδι,στην άλλη γειτόνισσα.Το ίδιο τροπάρι.
-Σήκω γειτόνισσα να ζυμώσεις,να ψήσεις.Τούτη η Αρβανιτοπούλα όμως ήτανε καλή κι απονή-ρευτη.Νόμισε πως ήταν η φιλενάδα της και χωρίς να πολυσκεφτεί αρχίζει το ζύμωμα.Μόλις πλάστη-κε καλά και γερά το πλούσιο ζυμάρι ορμάνε οι κάλλκες,το αρπάζουνε κι εξαφανίζονται.Βγάλανε το άχτι τους κι η αγαθή γυναίκα έμεινε σύξυλη και παραπονεμένη.
2. Ο μύλος ήταν βασικός στόχος για τις κλεψιές που κάνανε οι κάλλκες.Οι μυλωνάδες αργά ή γρή-γορα καταλάβανε το πρόβλημα κι ασφαλίσανε σφιχτά πόρτες και παράθυρα.Έτσι κάλλκες δεν ξα-ναμπόρεσαν να μπούνε τις νύχτες στο μουλί.Άρχισαν να κυνηγάνε τους χωρικούς,που φέρνανε το στάρι στο μουλί για το άλεσμα.
Ένας κακόμοιρος χωρικός είχε βρει πράγματι το μπελά του.Πήγαινε ήσυχα κι ωραία το σταράκι του στο μουλί,στο δρόμο της επιστροφής όμως ορμάγανε οι κάλλκες,διψασμένες πάντα για αλεύρι και ζυμάρι,του αρπάζανε τα σακιά κι έμενε ο χωρικός μας γυμνός απ΄ την πραμάτεια του πάνω στο ξαλαφρωμένο μουλάρι.Πρώτο, δεύτερο φόρτωμα,το κακό συνεχιζότανε.
Ο μόχθος για το αλεύρι δεν ήταν καθόλου λίγος.Ξεκινάγανε με τα πρώτα φθινοπώρια να οργώ-σουνε τη μάνα γη.Έσκιζε βαθιά τις άρες τους το ξύλινο υνί και η καλόγνωμη φοράδα ακόπιαστα τραβούσε τις τριχιές.Τότε ήτανε ακόμα ξύλινο τ΄ αλέτρι με μονό υνί και το όργωμα ήθελε γερά μπράτσα.Άμα σκάλωνε στις φόφιλιες ή σε κάνα μεγάλο γκούρι,τ΄ αλέτρι πάταγε,κομμάτια ξύλου σπάγανε,ο ξωμάχος βλαστήμαγε,έδινε να μαλακώσει το ζώο και να ξαναβάλει στ΄ αυλάκι τη με-γάλη ακίδα.
Άμα πηγαίνανε καλά τα πράγματα και δεν πλακώνανε περίεργα κι άγνωστα ζωύφια να φαρμα-κέψουνε το σπόρο,να φάνε το στάχυ και να κατσιάσουνε το βλογημένο παιδί της λάσπης,στο Θε-ριστή ανοιγόντουσαν οι γυναίκες με το βαθύ μισοφόρι,το φακιόλι να μαζεύει τις όμορφες κοτσίδες και τα χοντρά τσουράπια μην τις δαγκώσει κάνα τσαπί και κάνα γκιάρπερι.Ήτανε γλέντι ο θε-ρισμός.Με τραγούδι ομαδικό,καλαμπούρι και κουτσομπολιό για όλα τα συμβάντα του χωριού.Άρχι-ζε και νωρίς,γιατί οι εποχές τότε ήτανε γόνιμες και τα χώματα χωρίς δηλητήρια.Απ΄ τις αρχές του Ιούνη τα δρεπάνια δουλεύανε.Μόνο στις 14 του μήνα,που γιόρταζε ο Άγιος Ελισσαίος,το θέρισμα σταμάταγε.Ήτανε η μέρα αυτή η αργία του θερισμού.Ο Άγιος έμοιαζε ο προστάτης των σταχυών. Ποιος ξέρει τι λόγος έφερε τη γιορτή.Μετά,η ταλαιπωρία στ΄ αλώνι.Το ζώο να γυρίζει γύρω στο παλούκι,ο γεωργός να λιχνίζει παρακαλώντας το μαλακό,γλυκό αέρα και να βρίζει το καύσι του για τα στραβοπατήματά του.Ώσπου να μαζευτεί στα λινά τσουβάλια ο ξεχωρισμένος καρπός του στα-ριού να πάει στο νερόμυλο.
Και να σου ΄ρχονται τώρα οι αναθεματισμένες κάλλκες να στο κλέβουνε πάνω στο ζώο σου και μπροστά στα μάτια σου! Τούτη τη φορά όμως ο χωριάτης μας έφτιαξε σχέδιο για την επιστροφή του. Φόρτωσε δεξιά–ζερβά τα σφιχτοδεμένα σακιά,καβαλάει κι αυτός στη μέση στο σαμάρι και κρύβει τη κεφάλα του μέσα στη κατσιούλα της κάπας.Κούμπωσε καλά τα ανοίγματα κι ίσα που κανόνισε να υπάρχει ένα μικρό φως στα μάτια του να βλέπει τι γίνεται.
Προχώραγε το μουλάρι κι άνθρωπος δε ξεχώριζε.Σακιά πέρα-δώθε και στη μέση μια όρθια σι-γκούνα με τη κουκούλα κατεβασμένη.Εκεί,στο ρέμα με τα πλατάνια οι κάλλκες είχαν στήσει την κλόπα τους.Ήρθε το μουλάρι,μα παραξενεύτηκαν.Άνθρωπος καθόλου! Αυτό τις ανησύχησε.Οι κάλ-λκες δεν είχαν μυαλό.Μόνο κουταμάρες ξέρανε να κάνουνε.Σου λέει,για να λείπει ο αφέντης του ζώου,κάτι τρέχει.Ανεβαίνουνε στο μουλάρι και ψαχνόντουσαν.Ο χωρικός παρέμενε ακίνητος σαν κολώνα.
Θες κετέ,θες αντέ εδέ κατσιούλιεζα νε μέστ.Ζότι γκα βάτε;Πράπε νε μουλί! (Σακί από δω, σακί από κει και μια κατσιούλα μεσ’ στη μέση.Το αφεντικό που πήγε; Πάλι πίσω στο μύλο!)
Τρέχανε πίσω στο μουλί οι χαζοκάλλκες,δε βρίσκανε το χωριάτη.Τρέχανε στο μουλάρι,που όλο ζύγωνε στο χωριό,πάλι δεν τον βρίσκανε.Τρέχανε πάνω–κάτω χωρίς αποτέλεσμα,ώσπου το ζώο κι ο πονηρός χωρικός μας φτάσανε στα σπίτια. Οι κάλλκες χώθηκαν μεσ΄ στο δάσος και περιμένανε πια το καινούργιο τους θύμα.

Να πούμε εδώ ότι τούτες οι δοξασίες,που ΄ναι καταγραμμένες στη ΒΑ Αττική, συναντιώνται και σ΄ άλλα αρβανιτομέρη.Υπάρχουν δε και σε παραλλαγές.Στα χωριά της Θήβας το τραγουδάκι–απορία από τις κάλλκες το συναντάμε ως εξής:   
Καλλκανίδα,Καλλκασίδα,φ΄τς αντέ,φ΄τς κετέ,Πανογόπουλι νε μες.
(Καλλκανίδα,Καλλκασίδα,φρστ εδώδε,φρστ εκείθε κι ο Παναγούλης μεσ΄ στη μέση).
Η προσφώνηση Καλλκανίδα-Καλλκασίδα σώζεται και στην Αττική,αλλά χωρίς άλλους συνοδευ-τικούς στίχους,σύμφωνα με τα ευρήματα τουλάχιστον τούτης της έρευνας.Δεν έχει κάποιο ιδιαίτερο νόημα. θα λέγαμε ότι αποτελεί επιφωνηματική αναγγελία.Θαρρείς ότι οι κάλλκες αυτοονοματίζο-νται και αλληλοπροσφωνούνται.Σίγουρα αυτές οι λέξεις εξυπηρετούν μετρικούς σκοπούς σε ένα εί-δος ασμάτιου που παρεμβαλλόταν στην παραμυθική διήγηση.Το φαινόμενο αυτό είναι απόλυτα συ-νηθισμένο στη λαϊκή παράδοση μέσα στο χρόνο,αλλά ακόμα και σε έντεχνα λογοτεχνήματα.
Η λέξη φ΄τς (φëτς) είναι ηχοποίητη,όπως το θρόισμα,ο φλοίσβος,ο παφλασμός, το γάβγισμα.Σαν να λέμε μπαμ,κρακ,πουφ,σπλατς,φραστ και άλλα τέτοια.Αποδίδει και εκφράζει τη γρήγορη,ανάλα-φρη κίνηση.Το βιαστικό πέταγμα.Στην περίπτωσή μας δηλαδή,οι κάλλκες πεταγόντουσαν μια στο δεξί μέρος του σαμαριού,στα φορτωμένα σακιά,μια στ΄ αριστερό,στ΄ άλλα σακιά,ψάχνοντας αγω-νιωδώς τον άνθρωπο,το αφεντικό του ζώου.Φëτς από δω λοιπόν,φëτς κι από κει.
Η λέξη μάλιστα διαθέτει και ονοματικά παράγωγα.Φέιστα είναι η σινάμενη–κουνάμενη,η επιδει-κτική γυναίκα,κατά κανόνα αδύνατη,αχαμνή,που όμως μεγαλοκρατιέται και το δείχνει όλο αυτό στο δρόμο καθώς περπατά.Λέγοντας μια γυναίκα φέιστα την υποτιμούμε,ο προσδιορισμός αυτός λειτουργεί αρνητικά.Το αντίστοιχο αρσενικό προσδιοριστικό είναι φιτσέντζος. δηλαδή αντράκι,μα-γκάκος, ο κουνιστός και λυγιστός από υπεροψία και μόνο.Χλευαστικό φυσικά και το φιτσέντζος.

· Μια φορά κι ένα καιρό ήτανε ένας νοικοκύρης και θα πήγαινε στο μύλο.Φόρτωσε πέρα–δώθε σ΄ ένα μουλάρι δύο τσουβάλια στάρι κι αυτός στη μέση του σαμαριού.Ο μύλος,στο ρέμα,του άλεσε τον καρπό.Είχε μείνει τελευταίος όμως και νύχτωσε.Ο μύλος έκλεισε,ο αφεντικός φόρτωσε κι έφυγε.Στο δρόμο τού παρουσιάστηκαν καλικάντζαροι και λέγανε: «Θες κετέ,θες αντέ,κατσούλεζα νε μεστ, γκα βάτε ζοτ;» «Πράπε νε μουλί»,έλεγε ο νοικοκύρης που ΄χε κουκουλωθεί κάτω απ΄ την κα-τσούλα,την οποία φόραγε.Δυο–τρεις φορές επαναλήφθηκε το σκηνικό,ώσπου έφτασε σπίτι του: «Μόι πλιάκε,σέλε νι ούρε κετού» (Βρε γρια,φέρε ένα δαδί εδώ),ζήτησε απ΄ τη γυναίκα του να τον βοηθήσει και πέταξε το δαδί στους καλικάντζαρους.
Κατά μία εκδοχή χτύπησε έναν,που τον περιποιήθηκαν,έγιανε και ξανάφυγε.

n  Παραθέτω στη συνέχεια την προηγούμενη ιστορία από μιαν άλλη πηγή,όπως την κατέγραψα σε λαογραφική έρευνά μου στον Βαρνάβα Αττικής,το χωριό μου,το 1987.Προφορική διήγηση,εντε-λώς λιτή έκφραση,δίχως το παραμικρό πλουμίδι.Δυστυχώς δεν διέσωσα το όνομα του αφηγη-τή,αν και το πιθανολογώ εκ των προσώπων που τότε συμμετείχαν δημιουργικά στην έρευνα. Σημασία, όμως,έχει η ίδια η συλλογική παράδοση,η κοινή μνήμη και δευτερευόντως το πρόσωπο-φορέας τους.Σημειώνω πως στην ακολουθούσα μαρτυρία δεν γίνεται λόγος για Κάιλκα (=Καλι-κάντζαρο),αλλά για Λιάμια,τη γνωστή αρχαιοελληνική Λάμια.Αποδεικνύεται,έτσι,για μια ακό-μα (απειροστή) φορά η οργανική,ριζική σχέση των αρβανιτοφώνων της Ηπείρου με το βαθύτα-το,προχριστιανικό υπόστρωμα του Ελληνικού πολιτισμού.Σε ένα άλλο επίπεδο (λαογραφικό) καταφαίνεται η σύμφυση,αλληλοκάλυψη και συμπλοκή όλων αυτών των πλασμάτων της γό-νιμης κι ανήσυχης λαϊκής αντίληψης,φαντασίας και συνέχειας σ΄ ένα κοινό κορμό/σώμα ιδεών,  πεποιθήσεων και επιδράσεων που τρεφόταν από (και όσο) τον αγροτοκτηνοτροοφικό,φυσιοκε-ντρικό χαρακτήρα της τότε κοινωνίας.

Να,λοιπόν,η ιστορία από τον Βαρνάβα (στα αρβανίτικα,πρώτα,και με την νεοελληνική απόδοσή της):
Ις νι πλιάκου εδέ βάτε νε μουλί τε μπλιούαν.Δρόμιτ τσε βιν, ιντόλι νι λιάμιε.
–Θες κετού,θες αντέ,κατσούλιεζα νε μεστ,ζότι κου για;
Πράπα νε μουλί,ιθόι πλιάκου λια νε μουλάρ.Πρίρεϊτ λιάμια εδέ βέι νε μουλί,νούκου ετσόν πλιάκνου,βιν μέτα εδέ αρούν.
–Θες κετού,θες αντέ,κατσούλεζα νε μεστ,ζότι κου για;
Πράπα νε μουλί,ιθόι πλιάκου.Γκα τα σιούμετε τε χέρα αρούιτι πλιάκου νε στεπί.
-Πλιάκα,πλιάκα,νι ούρε κετού.Εδά πλιάκα νι ουρ.Εακεντρόι πλιάκου ούρενε λιάμιεσε,γκα κέμπετε.Ουλακίς λιάμια εδέ βάτε αντέ τσε βιν.

Ήταν ένας ηλικιωμένος και πήγαινε στον μύλο να αλέσει.Στο δρόμο που πήγαινε του βγήκε (παρουσιάστηκε) μια λιάμια.
-Θέση (σακί) εδώ,θέση (σακί)εκεί,(κάπα με) κουκούλα στη μέση,ο αφέντης πού είναι;
Πίσω στον μύλο,είπε ο γηραιός [που ήταν] πάνω στο μουλάρι.Γυρνάει (επέστρεψε) η λιά-μια και πήγε στον μύλο,δεν βρήκε τον γέρο,ήρθε ξανά (πάλι) και έφτασε [το φορτωμένο ζώο].
-Θέση (σακί) εδώ,θέση (σακί)εκεί,(κάπα με) κουκούλα στη μέση,ο αφέντης πού είναι;
Πίσω στον μύλο,είπε ο γέρος.Από τις πολλές τις φορές έφτασε ο γέρος στο σπίτι.
-Γριά,γριά [στην γυναίκα του],(φέρε) ένα δαυλί εδώ.Του έδωσε η γριά ένα δαυλί.Το κέ-ντραρε (εκτόξευσε) ο γέρος το δαυλί της λιάμιας,στα πόδια (της).Λάκισε η λιάμια και πήγε εκεί που [=απ΄ όπου] ήρθε.
    
3. Κάτι παλαιοί είχαν κλέψει ένα ζωντανό κι είχαν πάει σε μια ρεματιά κι είχανε βάλει φωτιά και το ψένανε.Πήγανε οι καλικάντζαροι,μαζεύανε,λέει,βατράχια και τρώγανε.Αυτό το ένα πήγε εκεί που του μύρισε και του έλεγε:
-Κου ετσιόβε τι άτε, μπαρμπάτς;  (-Πού το βρήκες συ αυτό,θειούλη;)
-Άντε πόστε,γκα λιούμι. (-Εκεί πέρα,στο ποτάμι.) Κι έβαλε τα χέρια πάνω,το σκούπαγε και το έγλυφε.
Οι άλλοι καλικάντζαροι συνέχιζαν,μάζευαν βατράχια και τρώγανε,αυτός καθόταν εκεί κι έγλυφε.Τι να του κάνει ο γέρος...
-Σι τα θομ τι,μπαρμπάτς; (-Πώς σε λένε σένα,θειούλη;)
-Ντόσια βέτε. (-Κάηκα μόνος μου.)
Εκεί που του ΄πε αυτό είχε ένα ξύλο,σα σκεπάρνι (πρεπούσε) κι έσπρωξε τα κάρβουνα της φωτιάς προς τα πάνω του.Οι καλικάντζαροι ήταν μαλλιαροί,όλο τρίχες,κι αρπάξανε τα μαλλιά του και και-γότανε.Έβαλε τις φωνές.Του μιλήσανε οι άλλοι,του λένε:
-Τι έχεις;
-Ντόσια βέτε. (Εννοώντας τον άνθρωπο που τον έκαψε,για να τον τιμωρήσουν.)
 -Αφού ντόσια βέτε,τσε τε τε μπέιμε νέβε. (-Αφού κάηκες μόνος σου,τι να σου κάνουμε μεις).Και δεν πήγαν να τον βοηθήσουνε.
  
Οι τρεις ιστορίες,που παρουσιάστηκαν πιο πάνω,για τους Καλικάντζαρους (Κάλλκες ή Καλκανί-δες),όπως διασώθηκαν στη μνήμη παλιών αρβανιτοφώνων,προέρχονται απ΄ το χωριό μου,τον Βαρ-νάβα Αττικής,και είναι απόσπασμα παλαιότερης εκτεταμένης λαογραφικής έρευνας που σύντομα θα εκδόσω.
Κράτησα στην καταγραφή,με την αρμόζουσα λογοτεχνική πινελιά,το ατόφιο του ανεπιτήδευτου προφορικού λόγου,όπως τον άκουσα,όπως μου μαρτυρήθηκε.
Στην δεύτερη ιστορία μάλιστα,παραθέτω τρεις ακόμα σχετικές εκδοχές της,απόδειξη γνήσιας λα-ϊκότητας,καθώς η δυναμική ρίζα της παράδοσης είχε περάσει στη γόνιμη και δημιουργική συλλογική φαντασία.
Στην τρίτη ιστορία παρατηρούμε ανακατεμένο τον Ομηρικό Οδυσσέα και το πώς εξαπάτησε τον Κύκλωπα Πολύφημο.Ο ξύπνιος χωρικός αποδόθηκε ως πολυμήχανος,αποτελεσματικός Οδυσσέας και ο άξεστος,κτηνώδης Καλικάντζαρος ως βραδύνους Πολύφημος! Όλα ταιριαστά,όλα ένα,όλα ελ-ληνικά!
Σημειώνω,τέλος,σύμφωνα με την προαναφερθείσα έρευνά μου,ότι οι Βαρναβιώτες ρίχνανε στά-χτη στα χωράφια,στα σκόρδα,που φεύγανε οι Καλικάντζαροι,την ημέρα των Φώτων,που πέφτει ο Σταυρός στο νερό,να ξορκίσουν τα παγανά.

Δείτε-ακούστε (youtube):
Μανώλης Βαρβούνης: η αληθινή ιστορία των Χριστουγέννων

Γιάννης Βασ. Πέππας, Φιλόλογος - Συγγραφέας




 * Στις παραδόσεις για τους καλικάντζαρους,τους ανατίθεται πολλές φορές,προτού προσβάλουν τον άνθρωπο,να μετρήσουν τις τρύπες ενός κόσκινου,πράγμα γι΄ αυτούς ακατόρθωτο (αφού δεν ξέρουν να μετρήσουν πάνω από το δύο και συνεχώς μπερδεύονται,ώσπου ξημερώνει και οι καλικάντζα-ροι,όντα της νύχτας,σπεύδουν να εξαφανιστούν!).Τούτος ο Αρβανίτικος θρύλος,που εδώ παρουσιά-ζουμε,δεν είναι παρά εκδοχή-παραλλαγή των παραδόσεων αυτών.



Πέμπτη 28 Μαΐου 2020

Λυκάνθρωποι και σκυλοκέφαλοι στην αρχαιότητα και τον Χριστιανισμό



Άγιος Χριστόφορος ο Κυνοκέφαλος.
Τοιχογραφία στην Κοίμηση της Παναγίας, κοιμητηριακό ναό στο εγκατελειμμένο σήμερα Μικρό Χωριό Τήλου.Έργο του Συμαίου ζωγράφου Νεόφυτου, ο οποίος δούλεψε τις τοι­χογραφίες σια 1787 (φωτ .: Κ. Λιόντης).
(από: ЄΠTA ΗΜΕΡΕΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ,19.08.01,Τήλος,σελ. 24)

Ενδιαφερόντως κατατοπιστικό κείμενο του Στεφ. Μυτιληναίου,δημοσιευμένο στο περιοδικό ΔΑΥΛΟΣ,το 2000.

Κάντε λήψη: 


Τρίτη 12 Μαΐου 2020

Τα χωριά των αρβανιτοφώνων Ελλήνων στη νότια Ελλάδα 1879-1907

ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΩΝ ΑΡΒΑΝΙΤΩΝ ΣΤΗΝ ΝΟΤΙΑ ΕΛΛΑΔΑ 1879 - 1907

Ο υπολογισμός του αρβανίτικου πληθυσμού της Ελλάδας στα τέλη του 19ου και στις αρχές 20ου αιώνα, τότε δηλαδή που η αρβανίτικη γλώσσα ήταν σε καθημερινή χρήση (σύμφωνα με όλες τις αξιόπιστες μαρτυρίες της εποχής), στηρίζεται στο άθροισμα του πληθυσμού των 410 αρβανίτικων χωριών, που παρουσιάζεται αναλυτικά στη συνέχεια.
Το σύνολο των Αρβανιτών της χώρας ανερχόταν το 1879 σε 176.120 άτομα και το 1907 σε 236.707. Οι αριθμοί αυτοί, ως ποσοστό επί τοις εκατό του συνόλου του πληθυσμού της Ελλάδας, ήταν 10,65 % και 9 % αντίστοιχα. Στον αριθμό των Αρβανιτών δεν υπολογίζονται όσοι ζούσαν σε αστικά κέντρα. Οι επίσημες πληροφορίες της Στατιστικής Υπηρεσίας για τον πληθυσμό των Αρβανιτών ήταν 58.916 ή 3,56 % για το 1879 [Απογραφή 1879] και 50.975 ή 1,94 % για το 1907 [Απογραφή 1907].
Τα 410 αρβανιτοχώρια ως προς την γεωγραφική κατανομή τους ήταν το 1907 κατανεμημένα:
1. Στην επαρχία Αττικής 50 χώρια με πληθυσμό 46.105 άτομα.
2. Στην επαρχία Μεγαρίδος 9 χωριά με πληθυσμό 15.341 άτομα.
3. Στην επαρχία Αιγίνης 4 χωριά με πληθυσμό 1.180 άτομα.
4. Στην επαρχία Θηβών 48 χωριά με πληθυσμό 30.898 άτομα.
5. Στην επαρχία Λοκρίδος 11 χωριά με πληθυσμό 7.073 άτομα.
6. Στην επαρχία Λεβαδείας 11 χωριά με πληθυσμό 4.841 άτομα.
7. Στην επαρχία Κορινθίας 61 χωριά με πληθυσμό 31.759 άτομα.
8. Στην επαρχία Αργολίδας 19 χωριά με πληθυσμό 8.674 άτομα.
9. Στην επαρχία Ερμιονίδος 8 χωριά με πληθυσμό 15.560 άτομα.
10. Στην επαρχία Ναυπλίας 16 χωριά με πληθυσμό 5.933 άτομα.
11. Στην επαρχία Τροιζηνίας 19 χωριά με πληθυσμό 15285 άτομα.
12. Στην επαρχία Καρυστίας 53 χωριά με πληθυσμό 13.299 άτομα.
13. Στην επαρχία Άνδρου 17 χωριά με πληθυσμό 5.227 άτομα.
14. Στην επαρχία Τριφυλίας 17 χωριά με πληθυσμό 10.512 άτομα.
15. Στην επαρχία Πατρών 31 χωριά με πληθυσμό 7.988 άτομα.
16. Στην επαρχία Καλαβρύτων ένα χωριό με πληθυσμό 981 άτομα.
17. Στην επαρχία Μαντινείας ένα χωριό με πληθυσμό 1.207 άτομα.
18. Στην επαρχία Ηλείας 17 χωριά με πληθυσμό 6.303 άτομα.
19. Στην επαρχία Λακεδαίμονος 17 χωριά με πληθυσμό 10.773 άτομα.

Οι οικισμοί παρουσιάζονται ταξινομημένοι αλφαβητικά σύμφωνα με το παλαιό απογραφικό όνομά τους. Μέσα σε παρένθεση βρίσκεται η επίσημη μετονομασία (ή η προς το "καθαρότερον") μεταγραφή τους. Στη συνέχεια παρατίθεται ο πληθυσμός τους κατά την απογραφή του 1879 και του 1907.
**Οικισμοί
Αβδήμπεη (Ηραίον), δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 175. Κάτοικοι 1907: 173.
Αγαθός (Αγαθόν), δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 148. Κάτοικοι 1907: 146.
Αγγελόκαστρο (Αγγελόκαστρον), δήμου Σολυγείας. Κάτοικοι 1879: 758. Κάτοικοι 1907: 598.
Αγγελώνα, δήμου Ασωπού. Κάτοικοι 1879: 396. Κάτοικοι 1907: 542.
Αγία Άννα, δήμου Λαμπείας. Κάτοικοι 1879: 262. Κάτοικοι 1907: 374.
Αγιάννης (Άγιος Ιωάννης), δήμου Κλεωνών. Κάτοικοι 1879: 347. Κάτοικοι 1907: 339.
Άγιοι Θεόδωροι (ενώθηκε με τη Θήβα), δήμου Θηβαίων. Κάτοικοι 1879: 914. Κάτοικοι 1907: 1144.
Αγιονόρι (Αγιονόριον), δήμου Κλεωνών. Κάτοικοι 1879: 204. Κάτοικοι 1907: 345.
Άγιος Δημήτριος, δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 397. Κάτοικοι 1907: 517.
Άγιος Θεόδωρος (Άγιοι Θεόδωροι), δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 209. Κάτοικοι 1907: 239.
Άγιος Πέτρος, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 193. Κάτοικοι 1907: 160.
Αγριλιά, δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 178. Κάτοικοι 1907: 203.
Αετός, δήμου Αετού. Κάτοικοι 1879: 844. Κάτοικοι 1907: 1415.
Αζίζι (Κάτω Άσσος), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 108. Κάτοικοι 1907: 187.
Αθίκια, δήμου Κλεωνών. Κάτοικοι 1879: 755. Κάτοικοι 1907: 1126.
Αλεποχώρι (Αλεποχώριον), δήμου Γερονθρών. Κάτοικοι 1879: 1351. Κάτοικοι 1907: 1494.
Αλμυρή (Άνω Αλμυρή), δήμου Σολυγείας . Κάτοικοι 1907: 167.
Αλμυροπόταμος, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 244. Κάτοικοι 1907: 404.
Αμόλοχος (Αμμόλοχος), δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 357. Κάτοικοι 1907: 214.
Αμπελάκια, δήμου Σαλαμίνος. Κάτοικοι 1879: 876. Κάτοικοι 1907: 977.
Αμπελοσάλεσι (Αμπελοχώριον), δήμου Θηβαίων. Κάτοικοι 1879: 235. Κάτοικοι 1907: 459.
Ανίφι (Ανύφιον), δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 472. Κάτοικοι 1907: 560.
Απιδιά (Απιδέα), δήμου Έλους. Κάτοικοι 1879: 497. Κάτοικοι 1907: 625.
Αποστόλου (Απόστολοι), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 330. Κάτοικοι 1907: 199.
Απροβάτου (Άνω Απροβάτου), δήμου Άρνης. Κάτοικοι 1879: 763. Κάτοικοι 1907: 593.
Αραφίνα (Ραφήνα), δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 23. Κάτοικοι 1907: 6.
Αρκίτσα, δήμου Δαφνουσίων. Κάτοικοι 1879: 269. Κάτοικοι 1907: 354.
Άρνη, δήμου Άρνης. Κάτοικοι 1879: 371. Κάτοικοι 1907: 308.
Αχλαδερή, δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 514. Κάτοικοι 1907: 777.
Βάγια, δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 979. Κάτοικοι 1907: 1594.
Βαθύ, δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 130. Κάτοικοι 1907: 745.
Βαλαριό (Μεταμόρφωσις), δήμου Τροιζηνίων. Κάτοικοι 1879: 119. Κάτοικοι 1907: 137.
Βαρδουβά (Τρίστρατον), δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 84. Κάτοικοι 1907: 70.
Βαρελαίοι (Βαρελλαίοι), δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 37. Κάτοικοι 1907: 45.
Βάρη, δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 210. Κάτοικοι 1907: 200.
Βαρίδι, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 340. Κάτοικοι 1907: 205.
Βαριμπόπη (Δάφνη), δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 118. Κάτοικοι 1907: 219.
Βαρνάβα (Βαρνάβας), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 329. Κάτοικοι 1907: 535.
Βαρυμπόπη (Μοναστήριον), δήμου Αετού. Κάτοικοι 1879: 664. Κάτοικοι 1907: 962.
Βασιλικό (Βασιλικόν), δήμου Δωρίου . Κάτοικοι 1907: 124.
Βασιλικό (Σικυών), δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 538. Κάτοικοι 1907: 781.
Βατήσι (Βατήσιον), δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 102. Κάτοικοι 1907: 153.
Βελίνα, δήμου Πελλήνης. Κάτοικοι 1879: 351. Κάτοικοι 1907: 424.
Βέλου (Βέλον), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 417. Κάτοικοι 1907: 1110.
Βελούσια (Βέλος), δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 198. Κάτοικοι 1907: 301.
Βιδίσοβα (Δροσοπηγή), δήμου Αετού. Κάτοικοι 1879: 411. Κάτοικοι 1907: 674.
Βίδοβα (Καλαμάκιον), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 123. Κάτοικοι 1907: 201.
Βίλια, δήμου Ειδυλλίας. Κάτοικοι 1879: 2327. Κάτοικοι 1907: 2672.
Βιλιατζίκι (Μικροχώριον), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 48. Κάτοικοι 1907: 74.
Βίρα (Αργυρόν), δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 382. Κάτοικοι 1907: 543.
Βιτάλι, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 353. Κάτοικοι 1907: 221.
Βλάκα (Χρυσοχώριον), δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 390. Κάτοικοι 1907: 428.
Βλαντούσια (Στύλια), δήμου Πελλήνης. Κάτοικοι 1879: 205. Κάτοικοι 1907: 333.
Βοϊβοντά (Τιτάνη), δήμου Νεμέας. Κάτοικοι 1879: 135. Κάτοικοι 1907: 189.
Βουρκωτή, δήμου Άνδρου. Κάτοικοι 1879: 400. Κάτοικοι 1907: 420.
Βρανά (Βρανάς), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 50. Κάτοικοι 1907: 18.
Βρασταμίτες (Υψηλάντης), δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 330. Κάτοικοι 1907: 326.
Βραχάτι (Βραχάτιον), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 303. Κάτοικοι 1907: 628.
Βρομολίμνη, δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 319. Κάτοικοι 1907: 394.
Γαβαλά (Γαβαλάς), δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 265. Κάτοικοι 1907: 403.
Γαλατάκι (Γαλατάκιον), δήμου Σολυγείας. Κάτοικοι 1879: 385. Κάτοικοι 1907: 153.
Γαλατάς, δήμου Τροιζηνίων . Κάτοικοι 1907: 902.
Γαύριο, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 430. Κάτοικοι 1907: 442.
Γέρακας (Ιέραξ), δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 350. Κάτοικοι 1907: 671.
Γεράκι (Γεράκιον), δήμου Γερονθρών. Κάτοικοι 1879: 364. Κάτοικοι 1907: 263.
Γεραλή (Φάρος), δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 140. Κάτοικοι 1907: 238.
Γιαννίτσι (Γιαννίτσιον), δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 202. Κάτοικοι 1907: 300.
Γιάρμενα (Φολόη), δήμου Λαμπείας. Κάτοικοι 1879: 337. Κάτοικοι 1907: 378.
Γίδες, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 236. Κάτοικοι 1907: 157.
Γκέρμπεσι (Μιδέα), δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 204. Κάτοικοι 1907: 328.
Γκέρμπεσι (Παραλίμνη), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 317. Κάτοικοι 1907: 205.
Γκιάλπιδες (Σώτειρα), δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 69. Κάτοικοι 1907: 91.
Γκολέμι (Γουλέμιον), δήμου Δαφνουσίων. Κάτοικοι 1879: 143. Κάτοικοι 1907: 160.
Γομοστό (Γομοστόν), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 110. Κάτοικοι 1907: 212.
Γούβες (Γούβαι), δήμου Έλους. Κάτοικοι 1879: 109. Κάτοικοι 1907: 239.
Γραμματικό (Γραμματικόν), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 440. Κάτοικοι 1907: 954.
Γράμουσα (Γράμμουσα), δήμου Έλους. Κάτοικοι 1879: 231. Κάτοικοι 1907: 371.
Δαλαμανάρα, δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 424. Κάτοικοι 1907: 591.
Δαμαλά (Τροιζήν), δήμου Τροιζηνίων. Κάτοικοι 1879: 447. Κάτοικοι 1907: 505.
Δάρα (Δάρας), δήμου Νάσων. Κάτοικοι 1879: 922. Κάτοικοι 1907: 1207.
Δάρα (Τακτικούπολις), δήμου Τροιζηνίων. Κάτοικοι 1879: 73. Κάτοικοι 1907: 229.
Δαριμάρι (Δάφνη), δήμου Πλαταιών. Κάτοικοι 1879: 183. Κάτοικοι 1907: 308.
Δεντρά (Δένδρα), δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 135. Κάτοικοι 1907: 164.
Δερβενοσάλεσι (Πύλη), δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 426. Κάτοικοι 1907: 659.
Δήμαινα, δήμου Επιδαυρίων. Κάτοικοι 1879: 514. Κάτοικοι 1907: 243.
Δίδυμοι, δήμου Διδύμων. Κάτοικοι 1879: 1243. Κάτοικοι 1907: 1171.
Διμηνιό (Διμηνιόν), δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 420. Κάτοικοι 1907: 709.
Δομβρένα (Δομβραίνα), δήμου Θίσβης. Κάτοικοι 1879: 1251. Κάτοικοι 1907: 1706.
Δραγάνου (Πετροχώριον), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 127. Κάτοικοι 1907: 215.
Δράμεσι (Ευαγγελισμός), δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 213. Κάτοικοι 1907: 220.
Δράμεσι (Παραλία Αυλίδος), δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 141. Κάτοικοι 1907: 210.
Δρίτσα (Άρμα), δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 201. Κάτοικοι 1907: 427.
Δρυμονάρι (Δρυμονάριον), δήμου Καρυστίων . Κάτοικοι 1907: 55.
Εξαμίλια, δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 353. Κάτοικοι 1907: 584.
Ερημόκαστρο (Θεσπιαί), δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 765. Κάτοικοι 1907: 1095.
Ζαγαρά (Ευαγγελίστρια), δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 229. Κάτοικοι 1907: 344.
Ζαπάντι (Δροσιά), δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 131. Κάτοικοι 1907: 203.
Ζάρκα (Ζάρακες), δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 307. Κάτοικοι 1907: 508.
Ζαχαριά, δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 75. Κάτοικοι 1907: 77.
Ζεμενό (Ζεμενόν), δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 288. Κάτοικοι 1907: 526.
Ζερίκια (Ελικών), δήμου Διστομίων. Κάτοικοι 1879: 513. Κάτοικοι 1907: 814.
Ζερμπίσια (Δύστος), δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 261. Κάτοικοι 1907: 339.
Ζώγα (Κάτω Σταροχώρι), δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 106. Κάτοικοι 1907: 94.
Θερμησία, δήμου Ερμιόνης. Κάτοικοι 1879: 114. Κάτοικοι 1907: 331.
Θύμη (Θύμιον), δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 71. Κάτοικοι 1907: 79.
Ιμπραήμ Μπέη (Κρήναι), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 286. Κάτοικοι 1907: 502.
Καβάσιλα (Πράσινον), δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 84. Κάτοικοι 1907: 157.
Καζνεσαίικα (Καρυά), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 135. Κάτοικοι 1907: 212.
Καζνέσι (ενώθηκε με τα Βάγια), δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 536. Κάτοικοι 1907: 780.
Καημένη Χώρα, δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 118. Κάτοικοι 1907: 105.
Κακή Βίγλα, δήμου Σαλαμίνος. Κάτοικοι 1879: 57. Κάτοικοι 1907: 66.
Κακονισχίρι (Πάνακτον), δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 166. Κάτοικοι 1907: 281.
Κακόσι (Θίσβη), δήμου Θίσβης. Κάτοικοι 1879: 861. Κάτοικοι 1907: 1302.
Καλαμάκι (Παλαιό Καλαμάκι), δήμου Περαχώρας. Κάτοικοι 1879: 140. Κάτοικοι 1907: 136.
Κάλαμος, δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 752. Κάτοικοι 1907: 920.
Καλέντζι (Βόθων), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 78. Κάτοικοι 1907: 43.
Καλέντζι (Πράσινον), δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 199. Κάτοικοι 1907: 255.
Καλέργου (Καλέργο), δήμου Καρυστίων . Κάτοικοι 1907: 63.
Καλιάνι (Καλιανοί), δήμου Στυμφαλίας. Κάτοικοι 1879: 264. Κάτοικοι 1907: 388.
Καλιανού (Καλλιανοί), δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 597. Κάτοικοι 1907: 654.
Καλολετζί (Νεράιδα), δήμου Ωλένης. Κάτοικοι 1879: 328. Κάτοικοι 1907: 415.
Καλυβάρι, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 327. Κάτοικοι 1907: 216.
Καλύβια (Ασπρόπυργος), δήμου Φυλής. Κάτοικοι 1879: 1507. Κάτοικοι 1907: 2339.
Καλύβια (Καλύβια Θορικού), δήμου Θορικίων. Κάτοικοι 1879: 680. Κάτοικοι 1907: 1349.
Καματερό (Καματερόν), δήμου Αχαρνών. Κάτοικοι 1879: 199. Κάτοικοι 1907: 285.
Κάντζα (Λεοντάριον), δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 6. Κάτοικοι 1907: 137.
Καπανδρίτι (Καπανδρίτιον), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 382. Κάτοικοι 1907: 614.
Καπαρέλι (Καπαρέλλιον), δήμου Πλαταιών. Κάτοικοι 1879: 894. Κάτοικοι 1907: 1278.
Καπελέτου (Καπελέτον), δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 334. Κάτοικοι 1907: 443.
Καραβοστάσι, δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 135. Κάτοικοι 1907: 86.
Καραίικα, δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 155. Κάτοικοι 1907: 212.
Καραλήδες (Ελαιοχώριον), δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 44. Κάτοικοι 1907: 65.
Καραντά (Ελλοπία), δήμου Θίσβης. Κάτοικοι 1879: 255. Κάτοικοι 1907: 316.
Καρδίτσα (Ακραίφνιον), δήμου Ακραιφνίου. Κάτοικοι 1879: 353. Κάτοικοι 1907: 704.
Κασκαβάλι (Λεοντάριον), δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 426. Κάτοικοι 1907: 701.
Καστανιά (Καστανέα), δήμου Στυμφαλίας. Κάτοικοι 1879: 895. Κάτοικοι 1907: 622.
Καστρί (Ερμιόνη), δήμου Ερμιόνης. Κάτοικοι 1879: 1850. Κάτοικοι 1907: 2240.
Κατακαλού (Κατακαλός), δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 104. Κάτοικοι 1907: 109.
Κατάκοιλος, δήμου Άρνης. Κάτοικοι 1879: 638. Κάτοικοι 1907: 456.
Κάτω Μούσχα (Παλαιά Λουτρά), δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 209. Κάτοικοι 1907: 155.
Κάτω Μπούτια (Ήρα), δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 129. Κάτοικοι 1907: 199.
Κάτω Σούλι (Κάτω Σούλιον), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 7. Κάτοικοι 1907: 65.
Κάτω Φανάρι (Δρυόπη), δήμου Δρυόπης. Κάτοικοι 1879: 603. Κάτοικοι 1907: 782.
Κάψαλα, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 214. Κάτοικοι 1907: 347.
Καψούρι (Καψούριον), δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 236. Κάτοικοι 1907: 163.
Κελλιά, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 62. Κάτοικοι 1907: 48.
Κερατιά (Κερατέα), δήμου Θορικίων. Κάτοικοι 1879: 1583. Κάτοικοι 1907: 3546.
Κέσαρι (Καισάριον), δήμου Πελλήνης. Κάτοικοι 1879: 679. Κάτοικοι 1907: 839.
Κηφισιά, δήμου Αθηναίων. Κάτοικοι 1879: 652. Κάτοικοι 1907: 2116.
Κιβέρι (Κιβέριον), δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 373. Κάτοικοι 1907: 538.
Κίλοσι (Εκάλη), δήμου Μαρμαρίου . Κάτοικοι 1907: 90.
Κιούρκα (Αφίδναι), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 558. Κάτοικοι 1907: 833.
Κλέσουρα (Αμφιθέα), δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 426. Κάτοικοι 1907: 517.
Κλιδέτι (Κλειδίον), δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 175. Κάτοικοι 1907: 341.
Κλιμέντι (Κλημέντιον), δήμου Πελλήνης. Κάτοικοι 1879: 882. Κάτοικοι 1907: 773.
Κοιλάς, δήμου Κρανιδίου. Κάτοικοι 1879: 231. Κάτοικοι 1907: 641.
Κόκκινο (Κόκκινον), δήμου Ακραιφνίου. Κάτοικοι 1879: 238. Κάτοικοι 1907: 753.
Κόκλα (Πηγάδι), δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 99. Κάτοικοι 1907: 110.
Κόκλα (Πλαταιαί), δήμου Πλαταιών. Κάτοικοι 1879: 479. Κάτοικοι 1907: 851.
Κοκόνι (Κοκκώνιον), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 224. Κάτοικοι 1907: 486.
Κόμη (Κώμη), δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 135. Κάτοικοι 1907: 156.
Κόμιτο (Κόμιτον), δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 224. Κάτοικοι 1907: 289.
Κομποθέκρα (Δάφνη), δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 93. Κάτοικοι 1907: 105.
Κονουπίτσα (Κουνουπίτσα), δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 376. Κάτοικοι 1907: 398.
Κόρινθος (Αρχαία Κόρινθος), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 606. Κάτοικοι 1907: 1018.
Κόρφος, δήμου Σολυγείας . Κάτοικοι 1907: 223.
Κόσκινα, δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 167. Κάτοικοι 1907: 290.
Κοσόνα (Κυψέλη), δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 149. Κάτοικοι 1907: 238.
Κουβαρά (Κουβαράς), δήμου Θορικίων. Κάτοικοι 1879: 413. Κάτοικοι 1907: 631.
Κούβελα (Κούβελας), δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 417. Κάτοικοι 1907: 498.
Κουβέλλες (Κουβέλλαι), δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 223. Κάτοικοι 1907: 371.
Κουκουβάουνες (Μεταμόρφωσις), δήμου Αχαρνών. Κάτοικοι 1879: 515. Κάτοικοι 1907: 815.
Κούκουρα (Αγία Άννα), δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 137. Κάτοικοι 1907: 251.
Κούλουρη (Σαλαμίς), δήμου Σαλαμίνος. Κάτοικοι 1879: 3507. Κάτοικοι 1907: 4675.
Κούμανι (Κούμανης), δήμου Λαμπείας. Κάτοικοι 1879: 817. Κάτοικοι 1907: 891.
Κούντουρα (Μάνδρα), δήμου Ελευσίνος. Κάτοικοι 1879: 2553. Κάτοικοι 1907: 3669.
Κουπιά (Κουπιά), δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 130. Κάτοικοι 1907: 170.
Κουρσαλά (Κορωπίον), δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 2322. Κάτοικοι 1907: 4337.
Κουρτάκι (Κουρτάκιον), δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 283. Κάτοικοι 1907: 315.
Κουτουμουλά (Κορώνεια), δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 394. Κάτοικοι 1907: 602.
Κουτουμουλά (Κουτουμουλάς), δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 84. Κάτοικοι 1907: 122.
Κούτσι (Αργολικόν), δήμου Ναυπλιέων. Κάτοικοι 1879: 272. Κάτοικοι 1907: 546.
Κούτσι (Κορφιώτισσα), δήμου Ευρωστίνης. Κάτοικοι 1879: 154. Κάτοικοι 1907: 263.
Κουτσοπόδι (Κουτσοπόδιον), δήμου Μυκηνών. Κάτοικοι 1879: 1265. Κάτοικοι 1907: 1411.
Κοφίνι (Νέα Τίρυνς), δήμου Ναυπλιέων. Κάτοικοι 1879: 400. Κάτοικοι 1907: 589.
Κράλι (Άγιος Νικόλαος), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 195. Κάτοικοι 1907: 189.
Κρανίδι (Κρανίδιον), δήμου Κρανιδίου. Κάτοικοι 1879: 5627. Κάτοικοι 1907: 6033.
Κρεμαστή, δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 765. Κάτοικοι 1907: 697.
Κριεζά, δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 255. Κάτοικοι 1907: 403.
Κριεκούκι (Ερυθραί), δήμου Ερυθρών. Κάτοικοι 1879: 1759. Κάτοικοι 1907: 3120.
Κριμπάτσι (Καλοχώρι-Παντείχι), δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 73. Κάτοικοι 1907: 106.
Κρόρα (Στεφάνη), δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 155. Κάτοικοι 1907: 294.
Κυπαρίσσι (Κυπαρίσσιον), δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 729. Κάτοικοι 1907: 865.
Κυριάκι (Κυριάκιον), δήμου Διστομίων. Κάτοικοι 1879: 1077. Κάτοικοι 1907: 13.
Λακόπετρα (Λακκόπετρα), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 290. Κάτοικοι 1907: 405.
Λάλα (Λάλας), δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 205. Κάτοικοι 1907: 277.
Λαλικώστα (Φαραί), δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 250. Κάτοικοι 1907: 274.
Λάλουκα (Λάλουκας), δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 330. Κάτοικοι 1907: 422.
Λάλουσι (Άνω Σταροχώρι), δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 133. Κάτοικοι 1907: 123.
Λάπι (Ριζοχώριον), δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 451. Κάτοικοι 1907: 645.
Λάρυμνα, δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 155. Κάτοικοι 1907: 789.
Λαύκα, δήμου Στυμφαλίας. Κάτοικοι 1879: 882. Κάτοικοι 1907: 862.
Λέπουρα, δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 111. Κάτοικοι 1907: 190.
Λέριζα (Δάφνη), δήμου Νεμέας. Κάτοικοι 1879: 33. Κάτοικοι 1907: 134.
Λεψίνα (Ελευσίς), δήμου Ελευσίνος. Κάτοικοι 1879: 1185. Κάτοικοι 1907: 2370.
Λιάτανι (Άγιος Θωμάς), δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 654. Κάτοικοι 1907: 1973.
Λιβάδεζα (Άγιος Συμεών), δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 130. Κάτοικοι 1907: 90.
Λιβανάτες (Λιβανάται), δήμου Δαφνουσίων. Κάτοικοι 1879: 982. Κάτοικοι 1907: 1508.
Λιμενάρια, δήμου Αγκιστρίου. Κάτοικοι 1879: 164. Κάτοικοι 1907: 186.
Λίμνες (Λίμναι), δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 895. Κάτοικοι 1907: 1076.
Λιόπεσι (Γονούσσα), δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 298. Κάτοικοι 1907: 486.
Λιόπεσι (Παιανία), δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 1165. Κάτοικοι 1907: 2589.
Λιοσάτι (Κοκκινόβραχος), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 9. Κάτοικοι 1907: 175.
Λιόσια (Άνω Λιόσια), δήμου Αχαρνών. Κάτοικοι 1879: 403. Κάτοικοι 1907: 788.
Λούζι (Ελληνικόν), δήμου Ευρωστίνης. Κάτοικοι 1879: 151. Κάτοικοι 1907: 181.
Λουκίσια, δήμου Ακραιφνίου. Κάτοικοι 1879: 185. Κάτοικοι 1907: 376.
Λουτουφί (Λουτούφιον), δήμου Πλαταιών. Κάτοικοι 1879: 109. Κάτοικοι 1907: 215.
Λουτράκι (Λουτράκιον), δήμου Περαχώρας. Κάτοικοι 1879: 335. Κάτοικοι 1907: 1179.
Λουτρό (Άνω Λουτρόν), δήμου Ευρωστίνης. Κάτοικοι 1879: 266. Κάτοικοι 1907: 433.
Λούτσι (Λούτσιον), δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 80. Κάτοικοι 1907: 89.
Λυκούρια (Λυκουρία), δήμου Λευκασίου. Κάτοικοι 1879: 1206. Κάτοικοι 1907: 981.
Μαγούλα, δήμου Ελευσίνος. Κάτοικοι 1879: 541. Κάτοικοι 1907: 614.
Μαζαράκι (Άνω Μαζαράκιον), δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 487. Κάτοικοι 1907: 665.
Μάζι (Μάζιον), δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 144. Κάτοικοι 1907: 142.
Μάζι (Μάζιον), δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 300. Κάτοικοι 1907: 645.
Μάζι (Οινόη), δήμου Μεγαρέων. Κάτοικοι 1879: 71. Κάτοικοι 1907: 102.
Μάζι (Πολυδένδριον), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 171. Κάτοικοι 1907: 301.
Μακροτάνταλο, δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 681. Κάτοικοι 1907: 444.
Μαλακάσα, δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 525. Κάτοικοι 1907: 122.
Μαλεσίνα, δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 801. Κάτοικοι 1907: 1230.
Μαλίκι (Νησίον), δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 278. Κάτοικοι 1907: 380.
Μαλίκι (Πολυθέα), δήμου Αετού. Κάτοικοι 1879: 154. Κάτοικοι 1907: 212.
Μάνεσι (Μάνεσης), δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 155. Κάτοικοι 1907: 248.
Μαραθώνας (Μαραθών), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 542. Κάτοικοι 1907: 1135.
Μαρκόπουλο (Μαρκόπουλον), δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 378. Κάτοικοι 1907: 624.
Μαρκόπουλο (Μαρκόπουλον), δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 1429. Κάτοικοι 1907: 2627.
Μαρούσι (Αμαρούσιον), δήμου Αθηναίων. Κάτοικοι 1879: 1216. Κάτοικοι 1907: 2277.
Μαρτίνο (Μαρτίνον), δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 1265. Κάτοικοι 1907: 1586.
Μάτζανι (Κρυονέριον), δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 590. Κάτοικοι 1907: 795.
Μάτσεζα (Στυμφαλία), δήμου Στυμφαλίας. Κάτοικοι 1879: 40. Κάτοικοι 1907: 51.
Μαυρομάτι (Μαυρομμάτιον), δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 865. Κάτοικοι 1907: 1544.
Μεγάλα Χάλια (Δροσιά), δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 574. Κάτοικοι 1907: 1021.
Μεγάλο Ποτάμι, δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 88. Κάτοικοι 1907: 192.
Μεγαλοχώρι (Αγκίστρι), δήμου Αγκιστρίου. Κάτοικοι 1879: 259. Κάτοικοι 1907: 473.
Μεγαλοχώρι (Μεγαλοχώριον), δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 245. Κάτοικοι 1907: 379.
Μέθανα, δήμου Μεθάνων . Κάτοικοι 1907: 255.
Μενίδι (Αχαρναί), δήμου Αχαρνών. Κάτοικοι 1879: 2168. Κάτοικοι 1907: 3546.
Μέρμπακα (Αγία Τριάς), δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 743. Κάτοικοι 1907: 861.
Μέρτεζα (Μύρτος), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 210. Κάτοικοι 1907: 461.
Μεσοχώρια, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 274. Κάτοικοι 1907: 427.
Μετόχι (Μετόχιον), δήμου Αγκιστρίου. Κάτοικοι 1879: 96. Κάτοικοι 1907: 120.
Μηλιές (Μηλέαι), δήμου Ολυμπίων. Κάτοικοι 1879: 249. Κάτοικοι 1907: 323.
Μικρή Μπάλτσα (Μικρός Βάλτος), δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 220. Κάτοικοι 1907: 350.
Μίλεσι (Μιλέσιον), δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 85. Κάτοικοι 1907: 109.
Μίραλι (Μιράλιον), δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 157. Κάτοικοι 1907: 290.
Μοίρα, δήμου Πατρέων. Κάτοικοι 1879: 190. Κάτοικοι 1907: 301.
Μούλκι (Αιάντειον), δήμου Σαλαμίνος. Κάτοικοι 1879: 101. Κάτοικοι 1907: 196.
Μούλκι (Μούλκιον), δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 395. Κάτοικοι 1907: 466.
Μουρίκι (Μουρίκιον), δήμου Ακραιφνίου. Κάτοικοι 1879: 181. Κάτοικοι 1907: 303.
Μουρτιά (Μυρτέα), δήμου Έλους. Κάτοικοι 1879: 322. Κάτοικοι 1907: 528.
Μουσταφάδες (Καλλιθέα), δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 228. Κάτοικοι 1907: 485.
Μπαγιάτι (Ριζοβούνιον), δήμου Μαρμαρίου . Κάτοικοι 1907: 76.
Μπαλαίοι, δήμου Άρνης. Κάτοικοι 1879: 679. Κάτοικοι 1907: 334.
Μπάλτσα (Μελισσοχώριον), δήμου Πλαταιών. Κάτοικοι 1879: 227. Κάτοικοι 1907: 397.
Μπάρδι (Αμυγδαλίτσα), δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 36. Κάτοικοι 1907: 66.
Μπαρδικώστα (Κρυσταλλόβρυση), δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 162. Κάτοικοι 1907: 183.
Μπάστα (Κρυονέριον), δήμου Ωλένης. Κάτοικοι 1879: 155. Κάτοικοι 1907: 210.
Μπατσί, δήμου Άρνης. Κάτοικοι 1879: 318. Κάτοικοι 1907: 451.
Μπέη (Λόφος), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 119. Κάτοικοι 1907: 130.
Μπεντένι (Πεύκη), δήμου Λαμπείας. Κάτοικοι 1879: 188. Κάτοικοι 1907: 267.
Μπεντρόνι (Αχαϊκόν), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 138. Κάτοικοι 1907: 264.
Μπερμπάτι (Πρόσυμνα), δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 443. Κάτοικοι 1907: 743.
Μπίσια (Πίσια), δήμου Περαχώρας. Κάτοικοι 1879: 330. Κάτοικοι 1907: 387.
Μπογιάτι (Άνοιξις), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 29. Κάτοικοι 1907: 97.
Μποζικά (Μποζικάς), δήμου Νεμέας. Κάτοικοι 1879: 269. Κάτοικοι 1907: 427.
Μπολάτι (Μπολάτιον), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 183. Κάτοικοι 1907: 260.
Μποντιά (Μάλθη), δήμου Αετού. Κάτοικοι 1879: 275. Κάτοικοι 1907: 362.
Μποτσικά (Αηδόνια), δήμου Νεμέας. Κάτοικοι 1879: 167. Κάτοικοι 1907: 297.
Μπούγα (Ασπροχώριον), δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 88. Κάτοικοι 1907: 123.
Μπουγιάτι (Αλέα), δήμου Αλέας. Κάτοικοι 1879: 818. Κάτοικοι 1907: 781.
Μπούζι (Λοφίσκος), δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 151. Κάτοικοι 1907: 240.
Μπούκουρα (Κρίνος), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 392. Κάτοικοι 1907: 651.
Μπουταίικα, δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 330. Κάτοικοι 1907: 105.
Μπράτσι (Τανάγρα), δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 310. Κάτοικοι 1907: 456.
Μυγδαλιά (Αμυγδαλέα), δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 121. Κάτοικοι 1907: 157.
Μύλοι, δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 135. Κάτοικοι 1907: 226.
Νέα Λιόσια (Ίλιον), δήμου Αθηναίων. Κάτοικοι 1879: 372. Κάτοικοι 1907: 801.
Νεμούτα, δήμου Ολυμπίων. Κάτοικοι 1879: 706. Κάτοικοι 1907: 795.
Νιάτα, δήμου Έλους. Κάτοικοι 1879: 819. Κάτοικοι 1907: 1204.
Νικολέτα, δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 113. Κάτοικοι 1907: 114.
Νιοχώρι (Νεοχωράκιον), δήμου Θηβαίων. Κάτοικοι 1879: 100. Κάτοικοι 1907: 232.
Νιοχώρι (Νεοχώριον), δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 278. Κάτοικοι 1907: 472.
Νιφοραίικα, δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 129. Κάτοικοι 1907: 192.
Ντάρδιζα (Αχλαδινή), δήμου Ολυμπίων. Κάτοικοι 1879: 166. Κάτοικοι 1907: 330.
Ντούσια (Κεφαλάριον), δήμου Στυμφαλίας. Κάτοικοι 1879: 742. Κάτοικοι 1907: 1194.
Ντούσια (Μετόχιον), δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 35. Κάτοικοι 1907: 23.
Ξηρονομή (Ξηρονομή), δήμου Θίσβης. Κάτοικοι 1879: 418. Κάτοικοι 1907: 632.
Ξυλοκέριζα, δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 127. Κάτοικοι 1907: 178.
Ούγγρα (Υλίκη), δήμου Ακραιφνίου. Κάτοικοι 1879: 54. Κάτοικοι 1907: 14.
Παλιοπαναγιά (Άσκρη), δήμου Θεσπιέων. Κάτοικοι 1879: 732. Κάτοικοι 1907: 1160.
Παναρίτι (Παναρίτης), δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 192. Κάτοικοι 1907: 305.
Παναρίτι (Παναρίτιον), δήμου Πελλήνης. Κάτοικοι 1879: 549. Κάτοικοι 1907: 776.
Πάνω Γαύριο (Άνω Γαύριο), δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 502. Κάτοικοι 1907: 242.
Πάνω Μούσχα (Μακρύλογγος), δήμου Μεθάνων. Κάτοικοι 1879: 164. Κάτοικοι 1907: 149.
Πάνω Μπούτια (Ήρα), δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 172. Κάτοικοι 1907: 122.
Πάνω Σούλι (Άνω Σούλιον), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 91. Κάτοικοι 1907: 104.
Πάνω Φανάρι (Άνω Φανάριον), δήμου Δρυόπης. Κάτοικοι 1879: 275. Κάτοικοι 1907: 245.
Παραδείσι (Παραδείσιον), δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 100. Κάτοικοι 1907: 132.
Παραπούγγια (Λεύκτρα), δήμου Πλαταιών. Κάτοικοι 1879: 479. Κάτοικοι 1907: 874.
Πασιά (Άγιος Κωνσταντίνος), δήμου Τροιζηνίων. Κάτοικοι 1879: 33. Κάτοικοι 1907: 70.
Πασιά (Ίναχος), δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 300. Κάτοικοι 1907: 346.
Παύλου (Παύλος), δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 531. Κάτοικοι 1907: 703.
Περαχώρα (Περαχώρα), δήμου Περαχώρας. Κάτοικοι 1879: 1455. Κάτοικοι 1907: 1582.
Περγιάλι, δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 218. Κάτοικοι 1907: 400.
Πέρδικα, δήμου Αιγίνης. Κάτοικοι 1879: 225. Κάτοικοι 1907: 401.
Περιστέρα (Άγιος Στέφανος), δήμου Φαρών. Κάτοικοι 1879: 26. Κάτοικοι 1907: 194.
Πέρσαινα, δήμου Ωλένης. Κάτοικοι 1879: 186. Κάτοικοι 1907: 330.
Πετριές (Πετριαί), δήμου Ταμυνέων. Κάτοικοι 1879: 271. Κάτοικοι 1907: 488.
Πικέρμι (Πικέρμιον), δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 151. Κάτοικοι 1907: 41.
Πιστάματα, δήμου Ζάρακος . Κάτοικοι 1907: 103.
Πιτσά (Άνω Πιτσά), δήμου Ευρωστίνης. Κάτοικοι 1879: 611. Κάτοικοι 1907: 749.
Πιτσά (Σιτοχώριον), δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 345. Κάτοικοι 1907: 311.
Πλατανίτι (Πλατανίτης), δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 119. Κάτοικοι 1907: 103.
Πόθι (Πόθιον), δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 108. Κάτοικοι 1907: 126.
Πόρος, δήμου Τροιζηνίων. Κάτοικοι 1879: 5414. Κάτοικοι 1907: 4369.
Πορτοχέλι (Πορτοχέλιον), δήμου Κρανιδίου. Κάτοικοι 1879: 121. Κάτοικοι 1907: 406.
Ποταμούνια (Πολυπόταμος), δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 178. Κάτοικοι 1907: 252.
Πουλακίδα (Πουλλακίδα), δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 280. Κάτοικοι 1907: 386.
Πουλίτσα (Πουλλίτσα), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 153. Κάτοικοι 1907: 237.
Πουρνάρι (Πουρνάριον), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 85. Κάτοικοι 1907: 204.
Πρινιά, δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 42. Κάτοικοι 1907: 6.
Πρίφτανι (Μοναστηράκιον), δήμου Μυκηνών. Κάτοικοι 1879: 139. Κάτοικοι 1907: 174.
Προσκυνά (Προσκυνάς), δήμου Λαρύμνης. Κάτοικοι 1879: 406. Κάτοικοι 1907: 93.
Πυργέλα (Πυργέλλα), δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 208. Κάτοικοι 1907: 293.
Πύργος (Περιβόλια), δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 33. Κάτοικοι 1907: 229.
Ραπταίοι, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 78. Κάτοικοι 1907: 185.
Ρατό (Ρυτόν), δήμου Σολυγείας . Κάτοικοι 1907: 105.
Ρεούζι (Ζωοδόχος Πηγή), δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 160. Κάτοικοι 1907: 242.
Ρηχέα (Ρειχέα), δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 809. Κάτοικοι 1907: 1110.
Ρίπεσι (Κεφαλόβρυση), δήμου Αυλώνος. Κάτοικοι 1879: 559. Κάτοικοι 1907: 573.
Ριτσώνα, δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 138. Κάτοικοι 1907: 81.
Ροπός (Ωρωπός), δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 243. Κάτοικοι 1907: 355.
Σάλεσι (Αυλών), δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 601. Κάτοικοι 1907: 1191.
Σιάχου (Πέτρα), δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 188. Κάτοικοι 1907: 441.
Σίρτζι (Σύρριζον), δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 216. Κάτοικοι 1907: 349.
Σίρτζι (Ύπατον), δήμου Θηβαίων. Κάτοικοι 1879: 217. Κάτοικοι 1907: 301.
Σκάλα Ωρωπού, δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 223. Κάτοικοι 1907: 304.
Σκαφιδάκι (Σκαφιδάκιον), δήμου Αργείων. Κάτοικοι 1879: 179. Κάτοικοι 1907: 290.
Σκιαδαίικα, δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 118. Κάτοικοι 1907: 74.
Σκουάσι (Ακταίον), δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 122. Κάτοικοι 1907: 141.
Σκούπα (Καλλιθέα), δήμου Ευρωστίνης. Κάτοικοι 1879: 280. Κάτοικοι 1907: 338.
Σκούρτα, δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 176. Κάτοικοι 1907: 386.
Σουβάρδο (Κουρτέσιον), δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 230. Κάτοικοι 1907: 275.
Σούλι (Σούλιον), δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 368. Κάτοικοι 1907: 482.
Σούλι (Σούλιον), δήμου Πατρέων. Κάτοικοι 1879: 376. Κάτοικοι 1907: 559.
Σουλιμά (Άνω Δώριον), δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 871. Κάτοικοι 1907: 1289.
Σουλινάρι (Σωληνάριον), δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 251. Κάτοικοι 1907: 244.
Σοφικό (Σοφικόν), δήμου Σολυγείας. Κάτοικοι 1879: 1802. Κάτοικοι 1907: 1681.
Σπαΐδες (Ελεών), δήμου Αυλίδος. Κάτοικοι 1879: 191. Κάτοικοι 1907: 353.
Σπαϊτζίκου (Λευκάκια), δήμου Ναυπλιέων. Κάτοικοι 1879: 223. Κάτοικοι 1907: 378.
Σπάτα, δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 955. Κάτοικοι 1907: 2144.
Σπατατζίκι (Πευκόφυτον), δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 22. Κάτοικοι 1907: 35.
Σπέτσες (Σπέτσαι), δήμου Σπετσών. Κάτοικοι 1879: 6495. Κάτοικοι 1907: 4290.
Σταμάτα, δήμου Μαραθώνος. Κάτοικοι 1879: 88. Κάτοικοι 1907: 188.
Στανιάτες (Οινόφυτα), δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 120. Κάτοικοι 1907: 241.
Στεβενίκου (Αγία Τριάς), δήμου Πέτρας. Κάτοικοι 1879: 502. Κάτοικοι 1907: 666.
Στιμάγκα, δήμου Νεμέας. Κάτοικοι 1879: 275. Κάτοικοι 1907: 521.
Στίρι (Στείριον), δήμου Διστομίων. Κάτοικοι 1879: 390. Κάτοικοι 1907: 495.
Στουπαίοι (Στουππαίοι), δήμου Μαρμαρίου. Κάτοικοι 1879: 158. Κάτοικοι 1907: 204.
Στριγκλέικα (Λιμνοχώριον), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 118. Κάτοικοι 1907: 74.
Στύρα, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 785. Κάτοικοι 1907: 980.
Συκάμινο (Συκάμινον), δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 108. Κάτοικοι 1907: 259.
Συκιά (Συκέα), δήμου Ασωπού. Κάτοικοι 1879: 1147. Κάτοικοι 1907: 1334.
Σχηματάρι (Σχηματάριον), δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 493. Κάτοικοι 1907: 896.
Σχίζαλη, δήμου Καρυστίων. Κάτοικοι 1879: 89. Κάτοικοι 1907: 86.
Τατόι (Δεκέλεια), δήμου Αχαρνών. Κάτοικοι 1879: 130. Κάτοικοι 1907: 197.
Τάχι (Τάχειον), δήμου Θηβαίων. Κάτοικοι 1879: 78. Κάτοικοι 1907: 143.
Τζάιλο (Πηγάδια), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 233. Κάτοικοι 1907: 89.
Τοπόλοβα (Αγία Παρασκευή), δήμου Πατρέων. Κάτοικοι 1879: 177. Κάτοικοι 1907: 153.
Τραγάνα, δήμου Λαρύμνης . Κάτοικοι 1907: 419.
Τρανή Μπάλτσα (Μέγας Βάλτος), δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 432. Κάτοικοι 1907: 632.
Τρανό Ζευγολατειό (Ζευγολατείον), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 684. Κάτοικοι 1907: 1114.
Τροφαρί (Θροφάριον), δήμου Σικυώνος. Κάτοικοι 1879: 114. Κάτοικοι 1907: 198.
Τσακαίοι, δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 85. Κάτοικοι 1907: 188.
Τσερεγκούνι (Βρυσούλαι), δήμου Ευρωστίνης. Κάτοικοι 1879: 133. Κάτοικοι 1907: 272.
Τσουταίοι (Βαθύρεμα), δήμου Στύρων. Κάτοικοι 1879: 30. Κάτοικοι 1907: 42.
Ύδρα, δήμου Ύδρας. Κάτοικοι 1879: 6446. Κάτοικοι 1907: 5542.
Φελός (Επάνω Φελλός), δήμου Γαυρίου. Κάτοικοι 1879: 487. Κάτοικοι 1907: 274.
Φίχτια (Φίχτιον), δήμου Μυκηνών. Κάτοικοι 1879: 339. Κάτοικοι 1907: 501.
Φούρνοι, δήμου Κρανιδίου. Κάτοικοι 1879: 319. Κάτοικοι 1907: 448.
Φρέγκα (Λαμπόκαμπος), δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 140. Κάτοικοι 1907: 206.
Φώσταινα, δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 216. Κάτοικοι 1907: 508.
Χαϊκάλι (Χαϊκάλιον), δήμου Δύμης. Κάτοικοι 1879: 298. Κάτοικοι 1907: 394.
Χαλάνδρι (Χαλάνδριον), δήμου Αθηναίων. Κάτοικοι 1879: 558. Κάτοικοι 1907: 1346.
Χαλκί (Χαλκείον), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 164. Κάτοικοι 1907: 251.
Χαλκιά (Χαλκιάς), δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 172. Κάτοικοι 1907: 244.
Χαλκούτσι (Χαλκούτσιον), δήμου Ωρωπίων. Κάτοικοι 1879: 47. Κάτοικοι 1907: 121.
Χάρακας (Χάραξ και Πιστάματα), δήμου Ζάρακος. Κάτοικοι 1879: 429. Κάτοικοι 1907: 351.
Χαρβάτι (Μυκήναι), δήμου Μυκηνών. Κάτοικοι 1879: 162. Κάτοικοι 1907: 252.
Χαρβάτι (Παλλήνη), δήμου Κρωπίας. Κάτοικοι 1879: 155. Κάτοικοι 1907: 256.
Χασάν Αγά (Βοχαϊκόν), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 225. Κάτοικοι 1907: 354.
Χασιά (Φυλή), δήμου Φυλής. Κάτοικοι 1879: 609. Κάτοικοι 1907: 1183.
Χάσου (Άσσος), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 353. Κάτοικοι 1907: 618.
Χατζή Μουσταφά (Ευαγγελίστρια), δήμου Κορινθίων. Κάτοικοι 1879: 99. Κάτοικοι 1907: 188.
Χέλι (Αραχναίον), δήμου Μιδέας. Κάτοικοι 1879: 820. Κάτοικοι 1907: 960.
Χλεμποτσάρι (Ασωπία), δήμου Τανάγρας. Κάτοικοι 1879: 445. Κάτοικοι 1907: 804.
Χόστια (Πρόδρομος), δήμου Θίσβης. Κάτοικοι 1879: 847. Κάτοικοι 1907: 1090.
Χώνικα (Νέον Ηραίον), δήμου Προσυμναίων. Κάτοικοι 1879: 248. Κάτοικοι 1907: 324.
Ψάρι (Ψάριον), δήμου Βουπρασίων. Κάτοικοι 1879: 406. Κάτοικοι 1907: 521.
Ψάρι (Ψάριον), δήμου Δωρίου. Κάτοικοι 1879: 1223. Κάτοικοι 1907: 1706.

Πηγή: ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ-ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ  
(http://arvanitia.blogspot.com/p/blog-page_04.html)