Δάνεια στα αρβανίτικα από την Βυζαντινή και Μεσαιωνική Ελληνική

Υπήρχε στα αρχαία Ελληνικά η λέξη γόμος που σήμαινε φορτίο (πλοίου),γέμισμα,βάρος.Η λέξη έχει παραμείνει και σήμερα (γόμωση,αναγόμωση).Έχουμε ένα παράγωγο του ρήματος γέμω (=γεμί- ζω).Γόμος είναι το γέμισμα ενός χώρου.Το υλικό γεμίσματος,λογικά,αποτελεί και ένα φορτίο.Κατά την προσφιλή συνήθεια τους οι Βυζαντινοί επέκτειναν τη λέξη σε γομάριον (βλ. χαρακτηριστικά: όμμα→ ομμάτιον→ μάτι και άλλα πολλά).Έτσι και το γομάριον έγινε γομάρι,που έφθασε ως σήμε- ρα.Είχε συντελεστεί όχι μόνο μία αλλοίωση της λέξης,αλλά και μετατόπιση/εμπλουτισμός της έν- νοιας της: γομάριον δεν ήταν πια μόνο το φορτίο,αλλά και το υποζύγιο που κουβαλούσε το φορτί- ο.Ακόμα,μεταφορικά,ο μεγαλόσωμος άνθρωπος.Αυτό το Βυζαντινό γομάριον πέρασε και στα αρβα- νίτικα ως γκομάρ=γαϊδούρι.Σήμερα βέβαια,όταν λέμε γομάρι,εννοούμε,εκτός από ογκώδης,συχνά και άνθρωπο άχρηστο,άνθρωπο άξεστο,η λέξη έχει πάρει και κάποιο υβριστικό χαρακτήρα.

Ο κλέφτης στα αρβανίτικα λέγεται κουσάρ.Πρόκειται για την λέξη κουρσάρος, που μπήκε στα ελ- ληνικά μόλις τον 15ο αιώνα (το κούρσο και το κούρσεμα).Πρόκειται για τις μεσαιωνικές ιταλικές λέξεις corsaro και cursarius,εκ των λατινικών cursus ←curro=τρέχω.Κάπου τότε μεταγράφηκε και στα αρβανίτικα.Η περίπτωση αυτή δίνει έναυσμα για σοβαρές κοινωνιολογικές ανιχνεύσεις: Δεν εί- χαν άραγε ως τότε οι αρβανίτες στο λεξιλόγιο τους την έννοια του κλέφτη; Απουσίαζε,δηλαδή,από την κοινωνία των αρβανιτών η κλεψιά η κλοπή; Το θέμα είναι τεράστιο και δεν μπορούμε να το θί- ξουμε τώρα.Το προσπερνάμε.

Στο Βυζαντινό δίκαιο συναντάμε και ποινές τέλειας βαρβαρότητας,αποκρουστικές,που έλκουν την καταγωγή τους από τα βάναυσα ήθη της ανατολής.Έκοβαν λοιπόν,τα αυτιά (κουτσαυτιάς ή κου- τσαύτης), τα χείλη (κοψαχείλης) ή την μύτη (ρινότμητος ή κουτσομύτης).Ο κουτσαυτιάς πέρασε και στα αρβανίτικα ως κοροβέσης.Βες ήταν το αυτί (το αρχαίο ους) και κορ σημαίνει θερίζω,κόπτω (το αρχαίο κείρω: περικόπτω,τέμνω,δρέπω,κουρεύω,λεηλατώ,καταστρέφω,καταναλίσκω.Το ρηματικό θέμα ήταν κερ- ή καρ-).Κοροβές λέγανε οι αρβανίτες και τη στάμνα χωρίς χερούλια (αυτιά).Συναφή είναι και τα γνωστά επώνυμα αρβανιτών Κόρος (αυτός που κόβει,θεριστής,σφάχτης,κουρσευτής, ίσως και κουρέας),Κοροπούλης (αυτός που σφάζει κότες και πουλερικά).Θα μπορούσαμε εδώ να εντάξουμε και το Κοροπής.Κοροπής λεγόταν ένας αρβανίτης αγωνιστής που πολεμούσε δίπλα στον Καραϊσκάκη στις μάχες του 1827.Το όνομα Κοροπής σημαίνει εκ πρώτης αυτός που έχει κόψει το πιοτό,το πιώμα.Κατά σύμπτωση ο συγκεκριμένος αρβανίτης πολεμιστής,ο Κοροπής κατα- γόταν από το Κορωπί,την αρχαία Κρωπία.Άλλοι λένε ότι αυτός έδωσε το όνομα του στο Κορωπί,άλ- λοι λένε ότι από το Κορωπί πήρε το όνομά του.Εκτιμώ ότι η απάντηση βρίσκεται κάπου αλλού.Για να την προσεγγίσουμε πρέπει να μετακινηθούμε στη Μαγνησία,περιοχή από τις πρώτες που εγκα- ταστάθηκαν αρβανίτες κατεβαίνοντας από τη γη της Ηπείρου.Εκεί λοιπόν,στα ριζά του Πηλίου, συναντάμε την περιοχή κορωπί ή μπούφα, που επίσης είναι αρβανίτικη λέξη.Βλέπε το αρβανίτικο επώνυμο Μπούφης,το τοπωνύμιο Μπάφι, αλλά και το επίθετο μπουφουλάτ.Κατά πάσα πιθανότη- τα το τοπωνυμικό Κορωπί των αρβανιτών προέρχεται από το παλιό αρβανίτικο επώνυμο Κρόπια (το σημερινό Κρέπης).

Γιάννης Βασ. Πέππας, Φιλόλογος

Η πρωτοτρύγητη σοδειά

Αρβανίτες,αυτοί οι παλιοί Έλληνες 5 Σε κάποιες περιοχές τους οι αρβανίτες αφιέρωναν ένα ενδεικτικό τμήμα της πρώτης σοδειάς τους στην εκκλησία.Αυτή η προσφορά τους λεγόταν "φάρα" (θα ετυμολογήσω χώρια τη λέξη).Έτσι,συνήθως,αφού ολοκληρωνόταν το θέρος και τ΄ αλώνι,πήγαιναν ένα πιάτο στάρι (ή βρώμη,κριθάρι) στην εκκλησιά. Στα Μεσόγεια,τη μέρα του Σταυρού [14 Σεπτεμβρίου] πήγαιναν στο ναό ένα πιάτοσταφύλια πρωτοτρύγητα. Ο σκοπός της ενέργειας προφανής: να ΄ναι βλογημένη η παραγωγή,πλούσια η σοδειά (μπερικέτι,όπως έλεγαν,μ΄ ένα τούρκικο γλωσσικό δάνειο) με τη βοήθεια και συνεισφορά της θείας δύναμης ή,όταν τα αμπάρια και τα βαρέλια είχαν γεμίσει,να αποδοθούν ευχαριστίες στο Θεό και τους αγίους για τη γόνιμη συμβολή τους στην καρπερότητα γης και ζωντανών. Πρόκειται για ζώσα συνέχεια του αρχαιοελληνικού Θάργηλου ή Θαργήλιου άρτου (απ΄ αυτόν ξεπήδησε και η Πρωτοχρονιάτικη χριστιανική βασιλόπιτα,βλέπε εδώ) Οι Αρχαίοι Έλληνες προσέφεραν στους θεούς σε κάθε μεγάλη καμπή του χρόνου ή της ζωής τους «εορταστικούς άρτους». Κάθε Αθηναίος στρατιώτης, πριν ξεκινήσει για τον πόλεμο, αφιέρωνε στον Άρη,τον θεό του πολέμου,τρία ψωμάκια.Ένα για να πάει καλά,ένα για να νικήσει και το τρίτο για να γυρίσει γερός και αρτιμελής. Οι κυνηγοί, για να έχουν πλούσιο κυνήγι αφιέρωναν παρόμοια ψωμάκια στην θεά Άρτεμη,την προστάτιδα του κυνηγιού. Οι θεριστάδες της γης αφιέρωναν αρτίδια στην θεά Δήμητρα, που τα ονόμαζαν «θαλύσια αρτίδια» στη γιορτή της συγκομιδής και απλώς «άρτους» ή «πλακούντες» στη γιορτή των Θεσμοφορίων. Ο λαογράφος Φίλιππος Βρεττάκος στο βιβλίο του “Οι δώδεκα μήνες του έτους και αι κυριώτεραι εορταί των” αναφέρει: “Οι πρόγονοί μας εις την αρχαιότητα κατά τας μεγάλας αγροτικάς εορτάς προσέφεραν εις τους θεούς, ως απ αρχήν, έναν άρτον. Επί παραδείγματι κατά την εορτήν του θερισμού, που ελέγετο Θαλύσια και ήτο αφιερωμένη εις την Δήμητρα, κατασκευάζετο από το νέον σιτάρι ένας μεγάλος εορταστικός άρτος (ένα καρβέλι), που ελέγετο “Θαλύσιος άρτος”, κατά δε την προς τιμήν Απόλλωνος εορτήν των Θαργηλιών εψήνετο, κατά το έθιμον,ο “θάργηλος άρτος”. Τα Θαργήλια γιορτάζονταν την 16η και την 7η ημέρα του μηνός Θαργηλιώνος προς τιμή του Απόλλωνος Δηλίου στην Αθήνα, τη Μίλητο, τη Δήλο και πολλές άλλες Ιωνικές πόλεις. Η γιορτή άρχιζε με θυσία μιας άμναδος και ενός κριού. Ακολουθούσε πομπή και μετά μουσικοί αγώνες από κυκλικό χορό, όπου ο νικητής έπαιρνε ως βραβείο τρίποδα, τον οποίο αφιέρωνε στο «Πύθιον» Ιερό του Θεού που είχε ιδρυθεί από τον Πεισίστρατο. Στη συνέχεια τα παιδιά τοποθετούσαν στις εξώθυρες των οικιών τους την «ειρεσιώνη» δηλαδή κλαδί ελιάς παγκάρπου. Προσφέρονταν θυσίες και καρποί, ενώ από τους πρώτους ώριμους σπόρους ζύμωναν τον άρτο «Θάργηλο». Επίσης υπάρχουν αναφορές ότι παρόμοιοι άρτοι δίνονταν και κατά την διάρκεια της Αρχαιοελληνικής εορτής των «Κρονίων» και αργότερα των ρωμαϊκών «Σατουρναλίων». Οι Ρωμαίοι υιοθέτησαν τις συνήθειες των Αρχαίων Ελλήνων. Πρέπει ν΄ αναφέρω δύο συναφείς εκδοχές της ίδιας παρακλητικής παράδοσης στους αρβανίτες: όταν ένας νεαρός ή μια ομάδα αγοριών θα έφευγαν φαντάροι,την προηγούμενη από κοινού όλες οι οικογένειές τους "λειτουργούσαν" την εκκλησία του χωριού ή ένα ξωκλήσι. Για να ΄χουν καλό στρατιωτικό και να γυρίσουν πίσω γεροί".Ακολουθούσε γλέντι.Στον Βαρνάβα,εκεί,γύρω στα 1980-85,η παράδοση σταμάτησε. Το δεύτερο: όταν κάποιος αρρώσταινε,του πήγαιναν ρούχα (κατά κανόνα εσώρουχα) να λειτουργηθούν 40 μέρες,να τα φορέσει μετά,"να γίνει καλά". Γιάννης Βασ. Πέππας, Φιλόλογος

Έρα Βρανούση,Οι όροι Αλβανοί και Αρβανίται pdf

Ένα ιστορικό μελέτημα που κάθε Έλληνας,με κριτική σκέψη κι υπεύθυνη ματιά,οφείλει να μελετήσει.

Κατεβάστε και διαβάστε πατώντας εδώ 

Γ.Β. Πέππας, Φιλόλογος

Χρύσανθος Α. Χρήστου

Γεννήθηκε στις Θεσπιές Βοιωτίας το 1922. Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στην Αρχαία και Νεώτερη Τέχνη στα Πανεπιστήμια της Βόννης και της Κολονίας. Το 1965 εξελέγη τακτικός καθηγητής της Ιστορίας της Τέχνης και της Μεσαιωνικής και Νεώτερης Τέχνης της Δύσης στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Το 1979 μετακλήθηκε στην ίδια έδρα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου δίδαξε μέχρι την αποχώρησή του ως ομότιμος καθηγητής. Είναι μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Εργογραφία

(2010) Έργα τέχνης της Βουλής των Ελλήνων, Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων

(2008) Παραλειπόμενα: Επιφυλλίδες στην εφημερίδα Καθημερινή για την τέχνη, την ιστορία, τον πολιτισμό 1952 -1962, Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων

(2007) Η ελληνική ζωγραφική στον εικοστό αιώνα, Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων

(2006) Γεώργιος Ιακωβίδης, Ελληνικά Γράμματα

(2006) Η τέχνη σήμερα: Προβλήματα, κατευθύνσεις, χαρακτηριστικά, προοπτικές, Ακαδημία Αθηνών

(2005) Η ζωοφόρος των Προπυλαίων του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ακαδημία Αθηνών

(2004) Μόραλης, Αδάμ - Πέργαμος

(2004) Περικλής και Εφιάλτης τυραννοκτόνοι, Ακαδημία Αθηνών

(2003) Ο μύθος του Προμηθέα και ο ζωγραφικός διάκοσμος της Ακαδημίας Αθηνών, Ακαδημία Αθηνών

(2001) Η ελληνική ζωγραφική στον εικοστό αιώνα, Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων

(2000) Εισαγωγή στην τέχνη, Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων

(1996) Ζωγραφική 20ού αιώνα, Εκδοτική Αθηνών

(1996) Ιταλική ζωγραφική του XIV και XV αιώνα, Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων

(1994) Greek Painting 1832-1922, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος

(1994) Modern Greek Engraving, Εκδοτική Αθηνών

(1994) Η ζωγραφική του 20ού αιώνα, Βάνιας

(1994) Νεοελληνική χαρακτική, Εκδοτική Αθηνών

(1993) Η ελληνική ζωγραφική 1832-1922, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος

(1991) Εισαγωγή στην τέχνη, Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα

(2012) Πάρις Πρέκας, Ζωγραφική και γλυπτική, Μουσείο Μπενάκη

(2012) Παρμακέλης, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη

(2010) Γιώργος Λάμπρου, Μουσείο Μπενάκη

(2010) Κώστας Ευαγγελάτος, Art - Est, Ιδιωτική Έκδοση

(2008) Theocharakis: Pittura 1952 -2008, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη

(2008) Θεοχαράκης: ζωγραφική 1952 - 2008, Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη

(2007) Θεοχαράκης: Ζωγραφική 1952-2007, Μουσείο Μπενάκη

(2007) Παναγιώτης Τέτσης, Ελληνικά Γράμματα

(2007) Σωτήρης Σόρογκας, Ελληνικά Γράμματα

(2006) Γιάννης Σπυρόπουλος, Ελληνικά Γράμματα

(2006) Ωδή στην ελιά, Ακαδημία Αθηνών

(2004) Contemporary Greek Artists, Μέλισσα

(2004) Ποιητικές διαδρομές στον ζωγραφικό χώρο του Χρίστου Καρά, Παρατηρητής

(2000) Η Ελλάδα του Πάρι Πρέκα, Τοπίο

(1998) Προσωπογραφία του Ν. Χατζηκυριάκου - Γκίκα, Ευθύνη

(1997) The Aegean, Μέλισσα

(1982) Νεοελληνική γλυπτική, Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος

Κάντε λήψη - διαβάστε:

ΑΝΑΣΚΑΦΑΙ ΑΜΥΚΛΩΝ ΥΠΟ ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ

ΑΝΑΣΚΑΦΑΙ ΣΠΑΡΤΗΣ ΥΠΟ ΧΡΥΣΑΝΘΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ

Μαρία Δέδε-Μιχαήλ,Ο μαστραπάς του νυφιάτικου Αρβανίτικου Αττικού τζάκου

Σελίδες από τη Λαογραφία των αρβανιτών

Ο μαστραπάς στον αρβανίτικο νυφιάτικο τζάκο

(Η βαθιά ελληνικότητα των αρβανιτών με τεκμήρια)

Κατεβάστε και διαβάστε την μελέτη από εδώ

Δείτε ακόμα,σχετικά:

Μαστραπάδες στο Βυζαντινό & Χριστιανικό Μουσείο

Ακούστε το τραγούδι:

Γυαλένιος μαστραπάς

Γιάννης Βασ. Πέππας, Φιλόλογος-Συγγραφέας

ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΟ [με σαφή υπονοούμενα] ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ [Τουρκόφρονος] DEB

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

H χώρα μας βαδίζει για τις πρόωρες εκλογές στις 25 Ιανουαρίου 2015.

Το Κόμμα Ισότητας, Ειρήνης και Φιλίας (DEB ) δεν συμμετέχει στις εκλογές, λόγω της αντιδημοκρατικής εφαρμογής του 3% που εφαρμόζεται στα πολιτικά κόμματα καθώς και σε ανεξάρτητους υποψήφιους βουλευτές. Ως κόμμα πιστεύουμε στην αναγκαιότητα της εκπροσώπησης της τουρκικής μουσουλμανικής μειονότητας της δυτικής Θράκης στο Ελληνικό κοινοβούλιο και πιστεύουμε ότι πρέπει να ακουστεί δυνατά η φωνή της μειονότητας.

Οι πρόωρες εκλογές αποτέλεσαν αφορμή για φήμες και παρασκηνιακά πολιτικά κουτσομπολιά που ήθελαν την ανάμιξη του κόμματος και των διοικητικών στελεχών της, με της εκλογές της 25ης Ιανουαρίου και τις υποψηφιότητες. Την κίνηση αυτή την θεωρούμε ως μια κακόβουλη πράξη που έχει ως στόχο την αξιοπιστία του DEB .

Το DEB και τα διοικητικά στελέχη του κόμματος μέχρι σήμερα δεν έχουν συζητήσει ούτε έχουν συναντηθεί με κανένα πολιτικό κόμμα σχετικά με τις εκλογές και τις υποψηφιότητες και ούτε υπήρχε τέτοια πρόθεση. Θα θέλαμε να σημειώσουμε ότι δεν υπήρχε καμία πρόταση από άλλα πολιτικά κόμματα στο DEB και στα διοικητικά στελέχη του Κόμματος μας. Επομένως, οι φήμες και τα παρασκηνιακά κουτσομπολιά που κυκλοφορούν σχετικά με το DEB δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα. Πιστεύουμε πως οι αβάσιμες φήμες που ακούστηκαν έχουν στόχο να φθαρεί το κόμμα μας, αλλά και για να επωφελούνται εκλογικά ορισμένοι κύκλοι χρησιμοποιώντας το όνομα του DEB . Η πρόταση και η προσδοκία μας είναι να μην επιχειρήσει κανένα πολιτικό κόμμα να καλλιεργήσει όφελος και πολιτικό κέρδος χρησιμοποιώντας το όνομα του DEB που έχει μια διαφορετική θέση στην καρδιά των ψηφοφόρων της μειονότητας.

Το DEB δεν θα χαραμίσει για μικροπολιτικά οφέλη την μεγάλη υποστήριξη και την αξία των 43.000 ψήφων που πήρε στις Ευρωεκλογές τον Μάιο. Το DEB θα μείνει ουδέτερο και δεν θα υποστηρίξει οποιοδήποτε κόμμα ή υποψήφιο στις εκλογές που θα πραγματοποιηθούν στης 25 Ιανουαρίου 2015. Το DEB , ως μια πολιτική κίνηση που έχει πάρει την μεγάλη στήριξη της μειονότητας, θα συνεχίσει να δημοσιοποιεί τα προβλήματα και να είναι η φωνή της τουρκικής μουσουλμανικής μειονότητας. Γνωρίζουμε πολύ καλά την αποστολή που μας έδωσαν οι ψηφοφόροι. Το  DEB που παίρνει την δύναμη του από το λαό, πάντα θα εξυπηρετεί τα συμφέροντα της κοινωνίας και δεν θα είναι η διεύθυνση του προσωπικού συμφέροντος. Γι αυτό τον λόγο, θα θέλαμε να γνωστοποιήσουμε στα μέλη μας και στην κοινή γνώμη να μην δώσουν βάση στα κακόβουλες παρασκηνιακές εκλογικές φήμες σχετικά με το DEB.   Το Κόμμα Ισότητας, Ειρήνης και Φιλίας  που στις τελευταίες ευρωεκλογές πήρε τη μεγάλη υποστήριξη των μειονοτικών ψηφοφόρων, βγήκε με διαφορά πρώτο κόμμα στην Ροδόπη και στην Ξάνθη και τρίτο κόμμα στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης δεν θα είναι η αυλή η το δεκανίκι άλλου πολιτικού κόμματος, ούτε υποστηρικτής προσωπικών συμφερόντων.

Εν τω μεταξύ, θα θέλαμε να σημειώσουμε ότι οι μειονοτικοί ψηφοφόροι περιμένουν από τα κόμματα που συμμετέχουν στις εκλογές και από τους υποψήφιους βουλευτές να ανακοινώσουν το πρόγραμμα και τα σχέδια τους σχετικά με τα Μειονοτικά ζητήματα που παραμένουν άλυτα.

Ως Κόμμα Ισότητας, Ειρήνης και Φιλίας -DEB  θέλουμε να τονίσουμε για άλλη μια φόρα ότι θα συνεχίσουμε τις προσπάθειες μας και τον αγώνα μας, για να επιστραφούν τα δικαιώματα της Τουρκικής Μουσουλμανικής Μειονότητας που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο και τις διεθνής συμβάσεις, να επιλυθούν τα προβλήματα της, για να ακουστεί στη χώρα μας αλλά και σε όλο τον κόσμο η φωνή της κοινωνίας μας, για την αναβάθμιση της δημοκρατίας μας, για τον σεβασμό στο διαφορετικό, για τους ανθρώπους μας, για την περιοχή μας και για την ανάπτυξη της χώρας μας.

Ιστοσελίδα του DEB 7/1/2015

(Οι υπογραμμίσεις δικές μας)

Τάτα – μέμα

Παραδόξως,στα αρβανίτικα οι λέξεις πατέρας και μητέρα απουσιάζουν.Χρησιμοποιούνται οι λ. ζοτ και ζόνια,που όμως έχουν ευρύτερη σημασία (κύριος-κυρία,οικοδεσπότης-οικοδέσποινα, άρχων-άρχουσα).Για τον πατέρα χρησιμοποιείται και η λ. γιέτ (ηγέτης,αρχηγός,αφέντης).

Το θέμα μητρ- (η μήτηρ,της μητρ-ός) το συναντάμε στο ουσιαστικό μότρα (=αδελφή).Αυτό σημαίνει ότι η υπαρκτή θεματική ρίζα μητρ- (μοτρ-) ή δεν αναπτύχθηκε στα αρβανίτικα ή τα παράγωγά της χάθηκαν.Ίδια μοίρα μήπως πρέπει να υποθέσουμε στα αρβανίτικα και για την αμαρτύρητη θεματική ρίζα πατρ- (ο πατήρ,του πατρ-ός);

Για τη μητέρα έχουμε τη λ. μέμα,που μοιάζει εκ πρώτης για ηχοποίητη παιδική,αλλά δεν είναι.Είναι η αρχαιοελληνική μάμμα και μάμμη (=μητέρα,μαμά),η οποία προήλθε πράγματι απ΄ τους γνωστούς άναρθρους ήχους των βρεφών.

Ο πατέρας λεγόταν τάτα (μπαμπάς).Πρόκειται για ηχοποίητη παιδική λ. Την ίδια λ.,αλλά οξύτονη (τατά) τη συναντάμε στην ελληνική αρχαιότητα ως χαϊδευτική προσφώνηση παιδιού προς τη μητέρα του.Όταν η δούλη απευθυνόταν στην οικοδέσποινά της,την αποκαλούσε τατί.Απ΄ αυτά και το ρ. ταταλίζω=καλώ,φωνάζω κάποιον με χαϊδευτικά θωπευτικά λόγια,κολακεύω,καλοπιάνω.

Κι αυτές οι αρβανίτικες λέξεις δεν είναι παρά ελληνικές.

Γιάννης Βασ. Πέππας, Φιλόλογος-Συγγραφέας