Καλαπόδια

Καλαπόδια 

[μια ασυνήθιστη χορτόπιτα της παλιάς αρβανίτισσας]

Σε μικρά κομμάτια ανοιγμένου φύλλου,όχι ψιλού,λίγο μεγαλύτερα από ένα κανονικό τετράδιο, έβαζαν ωμά φαγώσιμα χόρτα (λιουλιεκούκια,μπουτραγκιόν,μπάθεζες κ.ά.).
Δίπλωναν και έκλειναν το φύλλο και το μικρό αυτό πιτάκι το έβαζαν με το ξυλόφτυαρο στον φούρνο.Σε κάθε φτυαριά χωρούσαν 2-3 καλαπόδια (πιτάκια).
Το ψήσιμο ήθελε προσοχή και τέχνη,ώστε τα χόρτα να μπορούν να τρώγονται χωρίς να καεί το ζυμάρι.
Το όνομα προέρχεται απ΄ τη διάταξη των υλικών: τα χόρτα μέσ΄ στο ζυμάρι,όπως τα καλαπόδια μέσ΄ στα παπούτσια.Η ονομασία από μόνη της απαντά στους γελοίους μειονοτιστές.

Αρχαία Ήπειρος

Το αρχαίο θέατρο της Δωδώνης

Αρχαία Ήπειρος

Η Ήπειρος στην Προϊστορική Εποχή

Η Ήπειρος κατοικήθηκε από τους παλαιολιθικούς χρόνους. Οι ανασκαφή του Βρεττανού καθηγη-τή Eric Higgs με τον Σωτήριο Δάκαρη το 1963-1965 στό Παλαιολιθικό Σπήλαιο Ασπροχάλικο Πρέ-βεζας απέδωσε ευρήματα ζωής Homo Sapiens από το 100.000 - 10.000 πΧ.Παρόμοια ευρήματα βρήκαν οι ανωτέρω στη θέση Καστρίτσα Ιωαννίνων.Μεταγενέστερα οι κάτοικοι εκείνης της επο-χής ήταν τροφοσυλλέκτες,κυνηγοί και ποιμένες και κατασκεύασαν μεγάλoυς τύμβους για να θά-ψουν τους ηγέτες τους.Οι τύμβοι αυτοί είχαν παρόμοια χαρακτηριστικά με εκείνους που κατασκευ-άστηκαν αργότερα από τους Μυκηναίους.Το στοιχείο αυτό έχει υποστηριχθεί από την αρχαιολο-γική κοινότητα ότι αποτελεί απόδειξη της συγγένειας μεταξύ Ηπειρωτών της παλαιολιθικής και νεολιθικής εποχής και Μυκηναίων της μετέπειτα εποχής του Χαλκού.Στην Ήπειρο βρέθηκαν και πολλοί οικισμοί και ευρήματα της καθεαυτού Μυκηναϊκής εποχής.Τα πιο σημαντικά από αυτά βρέθηκαν στο Νεκρομαντείο του Αχέροντα ποταμού και στο Μαντείο της Δωδώνης (του Δωδω-ναίου Δία).Οι Δωριείς εισέβαλαν στην Πελοπόννησο διάμεσω της Ηπείρου και της Μακεδονίας στο τέλος της 2ης χιλιετίας π.χ. (περίπου 1100 με 1000 π.χ.),όμως οι λόγοι αυτής της μετακίνησης δεν έχουν διασαφηνιστεί.Ενώ πολλοί κάτοικοι της περιοχής μετανάστευσαν προς νότο,εκείνη την εποχή εμφανίστηκαν στην Ήπειρο οι τρεις βασικές φυλές της (σύμφωνα και με τους ιδρυτικούς μύθους των φυλών αυτών).Τα φύλλα αυτά ήταν οι Χάονες στα βορειοδυτικά (σημερινή Αλβανία),οι Μολοσσοί στο κέντρο (Ιωάννινα και Άρτα) και οι Θεσπρωτοί στο νότο (Θεσπρωτία και Πρέβεζα).

Σχέδιο της αρχαίας Κασσώπης που την αναπαριστά όπως ήταν το 400 π.Χ..

Η Ήπειρος στην Αρχαιότητα

Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα ελληνικά φύλα που διαμορφώθηκαν στα πρότυπα της πόλης-κράτους,όπως η Αθήνα,η Σπάρτη και η Κόρινθος,οι Ηπειρώτες ζούσαν σε μικρά χωριά.Η περιοχή βρίσκονταν στο άκρο του ελληνικού κόσμου και συχνά οι ηπειρώτικες φυλές είχαν να αντιμετωπί-σουν εισβολείς από τον βορά.Η περιοχή πάντως ήταν ιδιαίτερης θρησκευτικής σημασίας για τον αρχαίο ελληνικό κόσμο,λόγω της παρουσίας του Μαντείου της Δωδώνης.
Οι Ηπειρώτες,μολονότι αποδεδειγμένα Έλληνες,ορισμένες φορές οι Αθηναίοι τους έβλεπαν με περιφρόνηση.Τον 5ο αι. π.χ. ο Αθηναίος ιστορικός Θουκυδίδης και ο Στράβων [1] τους χαρακτη-ρίζουν βαρβάρους.Όμως οι Απολλόδωρος,Διονύσιος ο Αλικαρνασσού,Φροντίνος,Παυσανίας, Κλαύδιος Πτολεμαίος [2],Ευτρόπιος τους χαρακτηρίζουν ως Έλληνες.
Οι Αιακίδες εγκαθίδρυσαν δυναστεία Μολοσσών στην Ήπειρο και την ένωσαν σε ενιαία πολιτική οντότητα από το 370 π.χ..Οι Μολοσσοί συμμάχησαν με το ισχυρό,εκείνη την εποχή,μακεδονικό βασίλειο και το 359 π.χ. η Μολοσσίδα πριγκίπισσα Ολυμπιάδα,ανηψιά του βασιλιά Αρύββα της Ηπείρου,παντρεύτηκε τον βασιλιά Φίλιππο Β’ της Μακεδονίας.Θα έφερνε στον κόσμο τον Μέγα Αλέξανδρο.
Με τον θάνατο του Αρύββα,τον διαδέχτηκε ο Αλέξανδρος Α' της Ηπείρου στον θρόνο.Ο Αιακίδης της Ηπείρου διαδέχτηκε τον Αλέξανδρο,όμως εκθρονίστηκε από τον Κάσσανδρο της Μακεδονίας το 313 π.χ..Ο γιος του Αιακίδη Πύρρος ανέβηκε στον θρόνο το 295 π.χ. και για έξι έτη πολέμησε εναντίον των Ρωμαίων στην Νότια Ιταλία και την Σικελία.Η εκστρατεία του έκανε την Ήπειρο, προσωρινά,ισχυρή δύναμη στον τότε γνωστό κόσμο και από τότε υπάρχει ο όρος Πύρρειος νίκη, που αναφέρεται στις νίκες που όμως προκαλούν δυσαναπλήρωτες απώλειες στον νικητή.
Τον 3ο αι. π.χ. η Ήπειρος παρέμεινε υπολογίσιμη,ενωμένη υπό το Κοινό των Ηπειρωτών ως ομό-σπονδο κράτος με το δικό της κοινό αντιπροσώπων (ή συνέδριο,όπως αναφέρονταν).Όμως,βρέ-θηκε στο επίκεντρο των πολέμων μεταξύ Μακεδονίας και της ανερχόμενης δύναμης: της Ρώμης.Το κοινό των Ηπειρωτών παρέμεινε ουδέτερο στην διαμάχη αυτή,όμως στον Γ’ Μακεδονικό Πόλεμο (171-168 π.χ.) οι Μολοσσοί πήραν το μέρος των Μακεδόνων,ενώ οι Χάονες και οι Θεσπρωτοί το μέρος των Ρωμαίων.Οι συνέπειες ήταν καταστροφικές για την Ήπειρο,οι Μολοσσοί υποτάχθηκαν το 167 π.χ. και 150.000 κάτοικοι έγιναν σκλάβοι.Η περιοχή λεηλατήθηκε τόσο έντονα από τους Ρωμαίους που έπρεπε να περάσουν 500 χρόνια για να επανακάμψει και πάλι η ζωή στην Ήπειρο.

Αρχαία Ελληνική επιγραφή από τη Βόρειο Ήπειρο.

Ρωμαϊκή και Βυζαντινή εποχή

Με τη ρωμαϊκή κατάκτηση έπαψε και η ανεξαρτησία της Ηπείρου.Το 146 π.Χ. έγινε ρωμαϊκή επαρχία με το όνομα ‘’Παλαιά Ήπειρος’’.Η παράκτια περιοχή γνώρισε σχετική εμπορική άνθιση, ενώ η κατασκευή της Εγνατίας οδού έδωσε περαιτέρω ώθηση στην εμπορική και οικονομική δρα-στηριότητα της περιοχής.
Η Ήπειρος περιήλθε στην ανατολική ρωμαϊκή αυτοκρατορία (Βυζάντιο),όταν διαιρέθηκε η αυτο-κρατορία το 395 μ.χ..Όταν έπεσε η Κωνσταντινούπολη από τους σταυροφόρους το 1204,ο Μιχαήλ Α' Κομνηνός Δούκας κατέλαβε την Ήπειρο και ίδρυσε το ανεξάρτητο Δεσποτάτο της Ηπείρου,με πρωτεύουσα την Άρτα.Γεωγραφικά,το Δεσποτάτο περιλάμβανε εκτός από την Ήπειρο (από τον ποταμό Γενούσο στα βόρεια ως τον Αμβρακικό),την Αιτωλία,την Ακαρνανία και περιοχές της Πρώ-ην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας.Το 1318 την περιοχή την κατέλαβαν προσωρινά Σέρβοι και αργότερα για ένα διάστημα κατέλαβαν κάποιες πόλεις Αλβανοί.Το 1359 το Δεσποτάτο πέρασε στην επικράτεια του Βυζαντίου,αλλά όχι για πολύ.Λίγο πριν την Οθωμανική κατάκτηση,η Ήπειρος ελέγχονταν από την Ιταλική οικογένεια των Τόκκων [3].
Παρά την εναλλαγή διοικήσεων και κατακτητών,τουλάχιστον οι πόλεις της Ηπείρου διατηρούσαν κυρίως Ελληνικό πληθυσμό.Όπως αναφέρεται σε πανηγυρικό κείμενο που γράφτηκε μεταξύ 1427-1446, "Αι δε πόλεις καθαρόν έτι σώζουσι το ελληνικόν γένος, ...".[4]

1.Στράβων, γεωγραφικά 7,7,4 "Ταύτην δη την οδό εκ των περί την Επίδαμνον και Απολλω-νίαν τόπων ιούσιν εν δεξιά μεν εστί τα Ηπειρωτικά έθνη,κλυζόμενα τω Σικελικώ πελά-γει μέχρι Αμβρακικού κόλπου,εν αριστερά δε τα όρη τα των Ιλλυριών,ά προδιήλθομεν και τα έθνη τα παροικούντα".Η οδός στην οποία αναφέρεται ο Στράβων είναι η Εγνατία,που ακολουθεί την κατεύθυνση της κοιλάδας του Σκούμπι.
2.Ο Στέφανος Βυζάντιος στο έργο του "Εθνικά" αναφέρει: "Εκαταίος ο Μιλήσιος λιμένα καλεί Ηπείρου Ωρικόν (κοντά στον Αυλώνα) εν τη Ευρώπη".
3.Κλαύδιος Πτολεμαίος,Γεωγραφική αφήγησις βιβλίο Γ',κεφ. 13 "Αρχή Ελλάδος από Ωρυκίας και αρχέγονος Ελλάς Ήπειρος".
3.Ι.Κ. Βογιατζίδου: Συμβολή εις την Μεσαιωνικήν Ιστορίαν της Ηπείρου,Ηπειρωτικά Χρονικά, 1926,τομ. 1ος,σελ. 72-80.
4.Ο πανηγυρικός οφείλεται σε ανώνυμο συγγραφέα και φυλάσσεται στη Βιλιοθήκη του Βατικα-νού.Δημοσιεύτηκε πρώτα από τον Σπ. Λάμπρου στα "Παλαιολόγεια και Πελοποννησιακά",τόμ. Γ', σελ. 194,7,Αθήνα,1928.

ΓΙΑΝΝΗΣ Β. ΠΕΠΠΑΣ: Απ΄ την συνοπτική αυτή ιστορική περιγραφή,καταλήγουμε: 
1.οι Αρβανίτες,ως ακρινοί Ηπειρώτες,καταγόμαστε απ΄ τους Χάονες. 
2.ήδη τον 5ο π.Χ. αι. υπήρχε στην περιοχή γλωσσική ιδιαιτερότητα,που ανάγκασε τον Θουκυδίδη σε "βαρβαρικό" χαρακτηρισμό της.Σίγουρα μίλαγαν Ελληνικά οι Ηπειρώτες και ίσως φτωχότερα της αττικής διαλέκτου (ειδικά οι ακρότατοι Χάονες),αλλά δεν γνωρίζουμε λεπτομέρειες.Βάσιμα καταλήγουμε ότι κάπως έτσι ξεπήδησε/προέκυψε το ιδιωματικό ντοπιολάλημα (αρβανίτικα),αφού οι ετυμολογήσεις των λέξεών του αναδεικνύει την αρχαία ελληνική.

Διαβάστε: "Κασσώπη": η πρωτεύουσα της Αρχαίας Πρέβεζας 
και  Ιδρυμα Βορειοηπειρωτικών Ερευνών: Η Βόρειος Ήπειρος

Το "ζωντάνεμα" ενός αρχαίου Ελληνικού καραβιού

Το σκλαβωμένο “πλοίο της Κερύνειας”

Η Κύπρος, το τρίτο σε μέγεθος νησί της Μεσογείου,στο σταυροδρόμι Ευρώπης,Ασίας και Αφρικής,έχει μια ιστορία 9000 χρόνων και πλούσια πολιτιστική κληρονομιά.Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι η UNESCO στον επίσημο κατάλογο 2012,για την Παγκόσμια Κληρονομιά Πολιτιστικών και Φυσικών Θησαυρών,έχει περιλάβει τις αρχαιότητες της Πάφου,τη Χοιροκοιτία και δέκα βυζαντινές εκκλησίες του Τροόδους.Στην κατεχόμενη Κύπρο,θρησκευτικά και ιστορικά μνημεία του Κυπριακού πολιτισμού,και όχι μόνο,έχουν λεηλατηθεί συστηματικά από την εισβολή του 1974.Με αφορμή,την συμπλήρωση 40 ετών,από την ανέλκυση,το 1972 του “πλοίου της Κερύνειας”,που έφερε τότε την Κύπρο στο επίκεντρο του διεθνούς επιστημονικού αρχαιολογικού ενδιαφέροντος,αξίζει μια επετειακή αναφορά σ’ αυτό.

Το πλοίο-ναυάγιο της Κερύνειας

Το 1965,ένας δύτης,από την Κερύνεια της Κύπρου,ενώ έψαχνε για σφουγγάρια σε βάθος 30 μέτρων και σε απόσταση περίπου μισού μιλίου από την ακτή,στα βορειοανατολικά του λιμανιού της πόλης,εντόπισε πολλούς αμφορείς.Όταν,δύο χρόνια αργότερα,μία ομάδα αμερικανών αρχαιολόγων από το πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνιας βρέθηκε στην Κύπρο με σκοπό τον εντοπισμό ναυαγίων,ο Ανδρέας Καριόλου που είχε εντοπίσει τους αμφορείς,επικοινώνησε μαζί τους και τους οδήγησε στο συγκεκριμένο σημείο.Έτσι εντοπίστηκε το ναυάγιο και ξεκίνησαν έρευνες για να προσδιοριστεί το μέγεθος του ναυαγίου και το είδος του φορτίου του.Η Κυπριακή κυβέρνηση έδωσε άδεια για να ερευνηθεί πιο συστηματικά η περιοχή και η ομάδα των αμερικανών αρχαιολόγων με επικεφαλής τον καθηγητή Michael Katzev,με την οικονομική ενίσχυση αμερικα-νικών ιδρυμάτων,επέστρεψε στην Κυρήνεια με 40 αρχαιολόγους,μηχανικούς,αυτοδύτες, φωτογράφους κ.ά. από 12 χώρες για να ξεκινήσει το έργο της ανασκαφής,μεταφοράς στην επιφάνεια,συντήρησης και έκθεσης των ευρημάτων.Για τη συναρμολόγηση του πλοίου κλήθηκαν ειδικοί σε θέματα ναυπηγικής,με επικεφαλής τον J. Richard Steffy,επίσημο απεσταλμένο της UNESCO,που για περίπου τέσσερα χρόνια προσπαθούσαν,να ταυτίσουν τα κομμάτια και να τα τοποθετήσουν στην σωστή θέση.Από το 1967 μέχρι και το 1972 οι εργασίες για την ανέλκυση, συντήρηση και συναρμολόγηση του αρχαίου καραβιού έφεραν την Κύπρο στο επίκεντρο του διεθνούς επιστημονικού αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.Έτσι το “πλοίο της Κερύνειας” ανελκύσθηκε,συντηρήθηκε και τοποθετήθηκε σε ειδική αίθουσα στο μεσαιωνικό κάστρο της Κερύνειας,λίγο πριν από την εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο.Από την εισβολή,τον Ιούλιο του 1974,μέχρι σήμερα,το Κάστρο - Μουσείο της Κερύνειας και το αρχαίο ναυάγιο είναι «σκλαβω-μένα».Το 1975,η Κυπριακή κυβέρνηση διέθεσε στον “Αττίλα”,μέσω της UNESCO,8.000 κυπριακές λίρες για την τοποθέτηση κλιματισμού στην αίθουσα,ώστε το παμπάλαιο ξύλο του πλοίου να μην ταλαιπωρείται και να μην καταστρέφεται από τις αλλαγές της θερμοκρασίας.Δυστυχώς και από το μουσείο αυτό,σύμφωνα με το τουρκοκυπριακό περιοδικό ‘’ORTAM’’ (18.07.1985),έχουν κλαπεί αντικείμενα.Το σπουδαίο αρχαίο ναυάγιο μήκους 14,75 μ.,πλάτους 4,30 μ. και βάρους 14 τόνων, τοποθετείται χρονολογικά στην εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου,στο τελευταίο τρίτο του 4ου αι. π.Χ.Το πλήρωμα του πλοίου εκτιμάται ότι το αποτελούσαν τέσσερα άτομα.Ο αμμώδης βυθός της θάλασσας της Κερύνειας είχε διατήρησε για 2.300 χρόνια το φορτίο του πλοίου,403 αμφορείς -το κυρίως φορτίο του πλοίου- από έντεκα διαφορετικούς τύπους αμφορέων που πιθανότατα ήταν γεμάτοι κρασί,29 μυλόπετρες από τη Νίσυρο,10.000 αμύγδαλα,είδη οικιακής χρήσης του πληρώ-ματος,λίγα νομίσματα,υπολείμματα τροφών και πολλά άλλα ενδιαφέροντα.

Το πλοίο «Κερύνεια ΙΙ»

Το 1981,ιδρύθηκε στον Πειραιά το Ελληνικό Ινστιτούτο Προστασίας Ναυτικής Παράδοσης (ΕΙΠΝΠ) από τον Χάρη Τζάλα και μια ομάδα ιστορικών,αρχαιολόγων,αξιωματικών του Π.Ν,του Λ.Σ.,του Εμπορικού Ναυτικού,ναυπηγών,ναυτικών εμπειρογνωμόνων,ιστιοπλόων και άλλων,τους οποίους ένωνε το μεράκι για την διατήρηση της ναυτικής μας παράδοσης.Ένας από τους πρώτους στόχους του Ινστιτούτου ήταν και η κατασκευή ενός πιστού αντιγράφου (σε φυσικό μέγεθος) του αρχαίου πλοίου της Κερύνειας.Το 1982,ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Χάρης Τζάλας,πρότεινε στον Καθηγητή Michael Katzev την κατασκευή ενός αντιγράφου του πλοίου σε φυσικό μέγεθος.Ο Michael Katzev δέχτηκε με χαρά και έτσι ξεκίνησε το σημαντικότερο μέχρι σήμερα πρόγραμμα πειραματικής Ναυτικής Αρχαιολογίας.Το αμερικανικό Ινστιτούτο Ναυτικής Αρχαιολογίας και ο ναυπηγός Richard Steffy που είχε συναρμολογήσει το αρχαίο σκαρί,προσέφεραν τα πρωτότυπα σχέδια του πλοίου και επιστημονική εποπτεία και το 1982 ξεκίνησε στο ναυπηγείο του Μανώλη Ψαρού στο Πέραμα η ναυπήγηση του «Κερύνεια ΙΙ».Το σκαρί του κατασκευάστηκε με την αρχαία μέθοδο ναυπήγησης,την «κελυφική»,και με παρόμοια εργαλεία και υλικά.Χρειάστηκαν τρία χρόνια κοπιαστικής επιστημονικής και χειρονακτικής δουλειάς και γύρω στα 12 εκατομμύρια δραχμές για να κατασκευαστεί το 15μετρο «Κερύνεια II» με την αρχαία μέθοδο,όπου συναρμο-λογούνταν πρώτα τα μαδέρια του πετσώματος και ακολουθούσε η τοποθέτηση των νομέων.Οι συνδέσεις έγιναν με καβίλιες (συνηθίζονται στα έπιπλα).Τα 5.000 καρφιά ήταν όλα χειροποίητα, ορειχάλκινα και μήκους 25 έως 40 εκατοστά.Το ξύλο από το ίδιο είδος πεύκου με εκείνο που κατασκευάστηκε το αρχαίο πλοίο.Το κατάρτι από μονοκόμματο κορμό ερυθρελάτης ύψους 11 μέτρων.Τα σχοινιά έγιναν από φυτικές ίνες.Το πανί από λινό,που βρέθηκε μετά από πολλές προσπάθειες σε ένα ξεχασμένο στοκ λινού πανιού στη Σκοτία.Τον Ιούνιο του 1985,με την ευκαιρία της ανακήρυξης της Αθήνας σε πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης,το πλοίο καθελκύστηκε στο Πέραμα με κάθε επισημότητα.Ένα ιδιαίτερο πρόγραμμα πειραματικής αρχαιολογίας που έμελλε να αφήσει το στίγμα του στα ναυτικά χρονικά της σύγχρονης Ελλάδας είχε υλοποιηθεί.Το «Κερύνεια ΙΙ» ήταν έτοιμο να φέρει σε πέρας και το δεύτερο μέρος του πειράματος για το οποίο κατασκευάστηκε,να ταξιδέψει από την Ελλάδα στην Κύπρο επαναλαμβάνοντας ίσως μία διαδρομή την οποία το αρχικό πλοίο της Κερύνειας είχε εκτελέσει αρκετές φορές πριν ναυαγήσει.Έτσι,στις 6 Σεπτεμβρίου 1986,το «Κερύνεια ΙΙ» απέπλευσε από το Μικρολίμανο με καπετάνιο τον Αντώνη Βασιλειάδη κι άλλα τέσσερα άτομα πλήρωμα.Το ταξίδι ακολούθησε την εξής πορεία: Σούνιο- Κύθνος- Σύρος- Νάξος- Κως- Νίσυρος- Μανδράκι Ρόδου - Καστελλόριζο και στις 2 Οκτωβρίου, μετά από ένα ταξίδι 25 ημερών,κατέπλευσε στον Κόλπο Κοραλλίων της Πάφου.Τη διαδρομή αυτή την κάλυψε σε 25 μέρες.Στην επιστροφή του,τον Απρίλιο του 1987,με καπετάνιο τον Γλαύκο Καριόλου,κι άλλα τέσσερα άτομα πλήρωμα ακολούθησε την εξής πορεία:Λεμεσός- Πάφος- Ρόδος- Νίσυρος- Δονούσα (νησί κοντά στη Νάξο)- Σύρος- Κύθνος- Κέα- Σούνιο- Φλέβες- Φάληρο.Η συνολική απόσταση ήταν 520 ναυτικά μίλια.Στο ταξίδι αυτό υπήρξαν αντίξοες καιρικές συνθήκες, το πλοίο υπέστη ζημιές και χρειάστηκαν επισκευές.Αν και το ταξίδι προβλεπόταν να διαρκέσει 15 ημέρες,τελικά διήρκεσε 20 ημέρες.Στη διάρκεια όλων τη των ταξιδιών,Έλληνες και ξένοι επιστή-μονες κατέγραφαν με κάθε λεπτομέρεια τη συμπεριφορά του πλοίου.Η ναυπήγηση και τα ταξίδια του «Κερύνεια II»,τα οποία ξεπέρασαν τα 2000 ναυτικά μίλια,ήταν η πρώτη προσπάθεια πειρα-ματικής αρχαιολογίας στον κόσμο,με πρότυπο ένα αυθεντικό πλοίο ηλικίας 2.300 χρόνων,και είχε τεράστια επιστημονική σημασία και παγκόσμια απήχηση.Το «Κερύνεια ΙΙ» εκτέθηκε σε πολλές πόλεις της Ελλάδας και της Κύπρου.Επίσης στη Νέα Υόρκη,τη Νάρα της Ιαπωνίας,τη Σεβίλλη και το Αμβούργο.

Σήμερα,εκτίθεται στο Μουσείο Θαλάσσιας Ζωής στην κωμόπολη Αγία Νάπα της επαρχίας Αμμοχώστου στην πολύπαθη Κύπρο,όπου ο επισκέπτης μπορεί να το θαυμάσει ανάμεσα σε άλλα σημαντικά εκθέματα που έχουν σχέση με τη θάλασσα και τη ναυτιλία.

Αλεξανδρούπολη,Αύγουστος 2012

ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚ.,Υποναύαρχος ΛΣ (ε.α.).

Ακούστε: Το σκλαβωμένο πλοίο της Κερύνειας – Παπανικολοπούλου Νικολάου.mp3

Κάντε λήψη-διαβάστε: Μ. Κυπριανού-Ι. Νικολάου,Το ξύλινο καράβι της Κερύνειας Ιστορία Κατασκευή Συντήρηση

Εκφράσεις από τα Αρχαία Ελληνικά που χρησιμοποιούμε σήμερα

Εκφράσεις από τα Αρχαία Ελληνικά που χρησιμοποιούμε σήμερα

Μπορεί η επαφή των νεοελλήνων με την αρχαιοελληνική παράδοση και γλώσσα να είναι εξαιρετικά προβληματική, ωστόσο υπάρχουν λέξεις και εκφράσεις που πέρασαν αυτούσιες στην καθημερινότητά μας και ευτυχώς μας θυμίζουν το δοξασμένο παρελθόν.

Αιδώς Αργείοι: όταν θέλουμε να καταδείξουμε αισθήματα ντροπής αναφερόμενοι σε κάποιον άλλο.
Ειπώθηκε από τον Στέντορα (σε έντονο ύφος) προς τους Αργείους κατά τη διάρκεια του Τρωικού πολέμου, με σκοπό να τους ανυψώσει το ηθικό όταν ο Αχιλλέας αποχώρησε από τη μάχη. (Ομήρου Ιλιάδα – Ε 787)
Αντίπαλον δέος: όταν αναφερόμαστε σε ισχυρό αντίπαλο. (Θουκυδίδης – Γ 11)
Από μηχανής θεός: μη αναμενόμενη βοήθεια – λύση – συνδρομή σε κάποιο πρόβλημα ή δύσκολη κατάσταση. Προέρχεται από θεατρικό τέχνασμα στην αρχαία Ελλάδα που χρησιμοποιούσαν οι τραγικοί ποιητές όταν ήθελαν να δώσουν διέξοδο στη πλοκή του έργου και στο οποίο κατά τη διάρκεια της παράστασης εμφανιζόταν ένας Θεός επάνω σε εναέρια κατασκευή (γερανός).
Αρχή άνδρα δείκνυσι: όταν οι πράξεις – έργα χαρακτηρίζουν τον άνθρωπο στον οποίο αναφερόμαστε. (Βίας ο Πριηνεύς – Σοφοκλής.... Αντιγόνη 62)
Ασκός του Αιόλου: σε περιπτώσεις επικείμενων δεινών – καταστροφών. Ο Αίολος έδωσε έναν ασκό στον Οδυσσέα ο οποίος περιείχε ανέμους. Όταν λοιπόν οι σύντροφοι του Οδυσσέα άνοιξαν τον ασκό, απελευθερώθηκαν οι άνεμοι και παρέσυραν το πλοίο στο νησί των Λαιστρυγόνων. (Ομήρου Οδύσσεια Κ 1-56)
Αχίλλειος πτέρνα: αδύνατο σημείο. Η φράση προέρχεται από το μύθο του Αχιλλέα, σύμφωνα με τον οποίο, όταν τον βύθιζε στο αθάνατο νερό η μητέρα του, επειδή τον κρατούσε από τη φτέρνα, στο συγκεκριμένο σημείο του σώματός του παρέμεινε θνητός.
Βίος αβίωτος : ζωή ανυπόφορη. (Χίλων Ο Λακεδαιμόνιος)
Γαία πυρί μειχθήτω: σε περιπτώσεις καταστροφής, όταν θέλουμε να δώσουμε έμφαση.
Γη και ύδωρ: υποδηλώνει περιπτώσεις υποταγής , πλήρους υποχώρησης, παράδοσης άνευ όρων. Η φράση προέρχεται από τον Ηρόδοτο, σύμφωνα με τον οποίο οι Πέρσες απεσταλμένοι ζήτησαν από τους Σπαρτιάτες γη και ύδωρ σε ένδειξη υποταγής. (Ηροδότου Ιστορία V 17-18)
Γόρδιος δεσμός: αναφέρεται σε περιπτώσεις δύσκολων προβλημάτων (άλυτων). Η φράση λέγεται σε περιπτώσεις δύσκολων καταστάσεων, όπως αυτή που αντιμετώπισε ο Μέγας Αλέξανδρος, όταν προσπάθησε να λύσει ένα πολύπλοκο κόμπο, το «γόρδιο δεσμό» τον οποίον σύμφωνα με τον χρησμό όποιος τον έλυνε θα γινόταν κυρίαρχος της Ασίας. (Αρριαννού 11 3)
Δαμόκλειος σπάθη: απειλητικές καταστάσεις Η φράση προέρχεται από επεισόδιο που συνέβη μεταξύ του τυράννου των Συρακουσών Διονυσίου και του Δαμοκλή, ενός αυλικού κόλακα , όταν ο πρώτος θέλοντας να δείξει στο Δαμοκλή πόσο επικίνδυνο ήταν το αξίωμα του τυράννου τον έβαλε να καθίσει στο θρόνο, ενώ από πάνω του κρεμόταν ξίφος σε μια τρίχα αλόγου.
Δούρειος Ίππος: αναφέρεται σε περιπτώσεις δολιότητας, ή δώρων τα οποία υποκρύπτουν δόλο. Η φράση προέρχεται από τον Όμηρο και αναφέρεται κατά την περίοδο των Τρωικών πολέμων τότε που οι Έλληνες ενώ χάρισαν στους Τρώες ξύλινο άλογο μεγάλων διαστάσεων ως αφιέρωμα στους Θεούς, στο εσωτερικό του ήταν κρυμμένοι ο Οδυσσέας με τους συντρόφους του, οι οποίοι άνοιξαν τις πύλες της Τροίας στους υπόλοιπους Έλληνες (Ομήρου Οδύσσεια λ 529)
Δρακόντεια μέτρα: αναφέρεται σε περιπτώσεις λήψης αυστηρών – σκληρών μέτρων Η φράση προέρχεται από τον Δράκοντα (7ος αιώνας π.Χ) αρχαίο νομοθέτη των Αθηνών, ο οποίος ήταν γνωστός για τους αυστηρούς και σκληρούς νόμους που επέβαλε.
Eξ απαλών ονύχων: αναφέρεται στην νηπιακή ηλικία κυριολεκτικά, ή σε παλαιότερη χρονική περίοδο μεταφορικά. Η φράση χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τη νηπιακή ηλικία κατά την οποία ο άνθρωπος έχει μαλακά νύχια.
Έπεα πτερόεντα: αερολογίες, αβάσιμα επιχειρήματα. Ομηρική έκφραση βασισμένη στην αντίληψη ότι τα λόγια όταν εκστομίζονται τα παίρνει ο αέρας. (Ομήρου Ιλιάδα Α 201)
Επί ξυρού ακμής: στην κόψη του ξυραφιού, σε πολύ κρίσιμη κατάσταση, σε κρίσιμο σημείο. Ομηρική φράση η οποία ειπώθηκε από το Νέστορα στο Διομήδη στην προσπάθειά του να τον παροτρύνει για συμμετοχή στον πόλεμο εναντίον των Τρώων. (Ομήρου Ιλιάδα Κ 173)
Εκατόμβη: Θυσία με πολλά θύματα, μεγάλη απώλεια. Εκατόμβη στην αρχαία Ελλάδα ονόμαζαν την θυσία κατά την οποία γινόταν προσφορά από εκατό βόδια στους θεούς. (Ομήρου Ιλιάδα Α 65)
Ες αύριον τα σπουδαία: Αργότερα θα ασχοληθούμε με τα σοβαρά ζητήματα – θέματα, αναβολή. Τη φράση είπε ο Θηβαίος Αρχίας, όταν έλαβε το γράμμα που τον προειδοποιούσε ότι κινδυνεύει από τον Πελοπίδα. (Πλουτάρχου Πελοπ. 10)
Ή ταν ή επί τας: Ή θα την φέρεις νικητής (ασπίδα) ή θα σε φέρουν επάνω της νεκρό...ή θα επιτύχουμε, ή θα αποτύχουμε. Τη φράση έλεγαν οι Σπαρτιάτισσες μητέρες στα παιδιά τους, όταν τους έδιναν την ασπίδα για τον πόλεμο. (Πλουτάρχου Λακεδαιμ. Αποφθ.16)
Ήξεις αφήξεις: Λέγεται όταν κάποιος αλλάζει συνεχώς γνώμη. Η φράση προέρχεται από το χρησμό του μαντείου των Δελφών « ήξεις αφήξεις ου θνήξεις εν πολέμω». Η θέση του κόμματος πριν ή μετά το αρνητικό μόριο ου, καθορίζει και τη σημασία του χρησμού.
Κέρβερος: Σκληρός, ανυποχώρητος. Προέρχεται από το ομώνυμο τέρας που φύλαγε τον Άδη και δεν επέτρεπε την είσοδο.
Κέρας Αμαλθείας: Παραπέμπει σε πλούτο – αφθονία υλικών αγαθών. Η φράση προέρχεται από περιστατικό όπου η Αμάλθεια έτρεφε το μικρό Δία με κέρατο κατσίκας γεμάτο γάλα και μέλι.
Κόπρος του Αυγείου: Συγκεντρωμένες ατασθαλίες – καταστάσεις οι οποίες δύσκολα διορθώνονται. Η φράση προέρχεται από άθλο του Ηρακλή, κατά τον οποίο καθάρισε την κοπριά από τους στάβλους του Αυγείου.
Ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα: Λέγεται για όσους υπερηφανεύονται και καυχώνται για ανεπιβεβαίωτα κατορθώματα και καλούνται να αποδείξουν ότι λένε την αλήθεια. Η φράση προέρχεται από Αισώπειο μύθο σύμφωνα με τον οποίο κάποιος ισχυριζόταν ότι κάποτε στη Ρόδο έκανε ένα πολύ μεγάλο άλμα και του ζήτησαν να το επαναλάβει λέγοντάς του την παραπάνω φράση. (Αισώπου Μύθοι «Ανήρ Κομπαστής»)
Mηδένα προ του τέλους μακάριζε: Μην βιάζεσαι να μακαρίσεις κάποιον πριν το τέλος. Με αυτή τη φράση σχολίασε ο Σόλωνας τους θησαυρούς του Κροίσου, όταν ο τελευταίος τους έδειξε με υπερηφάνεια. (Ηροδότου Ι 32 7)
Κύκνειο άσμα: Η τελευταία ενέργεια – πράξη – έργο κάποιου. Προέρχεται από το τελευταίο τραγούδι του κύκνου πριν το θάνατό του. (Πλάτωνος Φαίδων 84 Ε)
Ιστός της Πηνελόπης: Λέγεται για έργο που δεν τελειώνει. Η φράση είναι από τον Όμηρο όπου στην Οδύσσεια αναφέρεται στην Πηνελόπη η οποία ύφαινε ένα ύφασμα την ημέρα και το ξήλωνε τη νύχτα, θέλοντας να ξεγελάσει τους μνηστήρες μέχρι να γυρίσει ο Οδυσσέας από την Τροία. (Ομήρου Οδύσσεια τ 149)
Κουτί της Πανδώρας: Εμφάνιση πολλών δεινών ταυτόχρονα. Η φράση προέρχεται από τη μυθολογία, σύμφωνα με την οποία ο Δίας για να τιμωρήσει τους ανθρώπους έδωσε στην Πανδώρα ως δώρο ένα κιβώτιο γεμάτο με όλες τις συμφορές, με αποτέλεσμα μόλις το άνοιξε να βγουν όλα τα δεινά, εκτός από την ελπίδα.
Προκρούστειος Κλίνη: Προσαρμογή κάποιας κατάστασης βάσει συμφέροντος. Προέρχεται από τον μυθικό κακούργο Προκρούστη ο οποίος έδενε τα θύματά του σε κρεβάτι κι έπειτα τους έκοβε ή εξάρθρωνε τα πόδια, προκειμένου να τους φέρει σε ίσο μήκος με το κρεβάτι.
Μέμνησο των Αθηναίων: Μην ξεχνάς αυτόν που πρόκειται να εκδικηθείς.Τη φράση έλεγε καθημερινά ένας υπηρέτης στο Δαρείο (κατόπιν εντολής του) υπενθυμίζοντας ότι έπρεπε να τιμωρήσει τους Αθηναίους, διότι συμμετείχαν στην πυρπόληση των Σάρδεων. (Ηροδότου V 105)
Μερίς του λέοντος: Το μεγαλύτερο μερίδιο. (Αισώπου μύθοι «Λέων και αλώπηξ»)
Κομίζω γλαύκα εις Αθήνας: Όταν λέγονται ήδη γνωστά πράγματα. Η φράση λέγεται διότι στην Αθήνα η γλαύκα, η κουκουβάγια, ήταν γνωστή, σαν σύμβολο της Αθήνας και εικονιζόταν παντού, όπως στις στροφές των σπιτιών, στα νομίσματα κ.λ.π. (Αριστοφάνη, Όρνιθες, 301)

Τούρκικη γιορτή (29-5-2016) για την άλωση της Πόλης μας

Posted on Μαΐου 31st, 2016

                         Πατήστε εδώ για να δείτε το βίντεο

Το παραπάνω βίντεο είναι από τους εορτασμούς για την 563η επέτειο της Άλωσης της Πόλης μας από τους Οθωμανούς.Πρόκειται για παράσταση σε τρισδιάστατη οθόνη που έγινε στην περιοχή Γενί Καπί.

Μερικά χαρακτηριστικά σημεία:

Στο 40 ΄΄ αρχίζει η προβολή στην τρισδιάστατη οθόνη.

Στο 1:17 διακρίνονται οι αντίπαλοι ! Ένας τσεκούρι και ….ο σταυρός !

Στο 2:44 διακρίνεται η επίθεση του Οθωμανού στον χριστιανό υπερασπιστή της πόλης (διακρίνεται από τον σταυρό στην ασπίδα του).

Στο 3:25 ακούγεται η ρήση του προφήτη Μωάμεθ για το ¨πόσο καλός διοικητής θα είναι ο διοικητής που θα κατακτήσει την Κωνσταντινούπολη¨…

Στο 4:09 διακρίνεται ο σουλτάνος Μωάμεθ έξω από την Πόλη.

Στο 5:06 διακρίνεται το περίφημο κανόνι του Ουρβανού με το οποίο οι πολιορκητές χτυπούσαν τα τείχη.

Στο 10:28 το πέρασμα δια ξηράς των οθωμανικών πλοίων μέσα στον Κεράτιο κόλπο.

Στο 13:58 αρχίζει ο κανονιοβολισμός των τειχών στα οποία είναι κρεμασμένες οι σημαίες των Βυζαντινών Ελλήνων.

Στο 14:13 η επίθεση των Οθωμανών στρατιωτών στα γκρεμισμένα τείχη.

Στο 15:30 ο Οθωμανός στρατιώτης Ουλούμπατλί (μυθικό πρόσωπο) πετά κάτω την βυζαντινή σημαία και καρφώνει στα τείχη την Οθωμανική.Ο εκφωνητής ακούγεται να παινεύει την παλληκαριά και την αντρειοσύνη του,την ώρα που το πλήθος κάτω παραληρεί.

Στο 16:30 η είσοδος του σουλτάνου στην Πόλη.

Σημείωση Γ.Β. Πέππα: Το παραπάνω υλικό προέρχεται από το δραστήριο πατριωτικό ιστολόγιο Τούρκικα Νέα (31-5-2016),που παρακολουθεί την [δημοσιογραφική] δράση του νεο-Κεμαλισμού τόσο στην ίδια την Τουρκία,όσο και στην Θράκη μας.Πρόκειται για μια πλατιά ομάδα ανήσυχων Ελλήνων της Κομοτηνής με έντονη πολιτική τοπική παρουσία (παράταξη Σπάρ-τακος) που ξεπήδησε απ΄ την πανελλαδική συσπείρωση γύρω απ΄ το έντυπο Αντιφωνητής την σπουδαιότερη περιφερειακή [κι όχι μόνο] Ελληνική φωνή αγωνίας της τελευταίας 20ετίας, στην οποία μετέχω όσο μπορώ και προσφέρω.
Επί του θέματος: Η γείτων χώρα,σταθερά και προγραμματισμένα,ισχυροποιεί και διαστέλλει το συλλογικό εθνικό υποσυνείδητό της.Ίσως μερικοί θυμηθούν (και παραλληλίσουν) την εδώ Αρετη των Ελλήνων της επταετίας.Μόνο που η Τουρκία δεν παίζει.Είναι μια τεράστια χώρα,πολυπληθής, με δυναμική ομογένεια (σκεφτείτε πως στην Κίνα υπάρχουν 30.000.000 τουρκόφωνοι...!). Διαθέτει πλήρη συναίσθηση του Οθωμανικού [αυτοκρατορικού] παρελθόντος της που δεν διστάζει να το τονίζει.Βρίσκεται σε μόνιμη στρατιωτική εγρήγορση (Κουρδιστάν,Συρία κ.λπ.),προκαλεί χωρίς πρόβλημα Ισραήλ και Ρωσία και αποτελεί την δεύτερη,μετά τις Η.Π.Α.,πολεμική μηχανή του ΝΑΤΟ.

Απέναντι σε αυτόν τον δυνάμει αντίπαλο βρίσκεται μια Ελληνική πολιτική τάξη που συστηματικά αποδομεί καθετί Ελληνικό και Ελληνοπρεπές.Μην επαναλάβω αποδεικτικές αναφορές...

Το ερώτημα είναι: τούτη η καταχρεωμένη χώρα,χωρίς εθνική κυριαρχία,με πολιτικούς νάνους και τα νέα παιδιά της να την εγκαταλείπουν,στη σημερινή πολύπλοκη γεωπολιτική συγκυρία,τι τύχη να την περιμένει,άραγε; 

Θανάσης Πέππας

Θανάσης Πέππας

Διεθνής καλαθοσφαιριστής [1962-1972]

Ο Θανάσης Πέππας υπήρξε καλαθοσφαιρι-στής.Αγωνιζόταν στη θέση του σέντερ.Ξεκίνη-σε την καριέρα του από τον Αττικό και εν συ-νεχεία μεταγράφηκε στον Πανιώνιο.Η από-κτησή του το 1964 από τον Παναθηναϊκό και η χρησιμοποίησή του σε φιλικό αγώνα στην Αίγυπτο δημιούργησε μεγάλη ένταση και δικα-στικές διαμάχες ανάμεσα στους δυο συλλό-γους.
Αγωνιζόμενος στον Παναθηναϊκό ο Πέππας γνώρισε μεγάλες επιτυχίες,όπως η κατάκτηση 4 πρωταθλημάτων Ελλάδας (1967, 1969, 1971, 1972),αλλά και η συμμετοχή στην τετράδα του Κυπέλλου Κυπελλούχων (1969) και στην τετράδα του Κυπέλλου Πρωταθλητριών (1972).

Στην Εθνική Ελλάδος αγωνίστηκε σε 50 αγώνες έχοντας σημειώσει 336 πόντους (6,7 μ.ο.) ενώ συμμετείχε και σε 1 αγώνα της Εθνικής Εφήβων σημειώνοντας 9 πόντους.

Αγωνίστηκε στο Βαλκανικό πρωτάθλημα σε 5 διοργανώσεις (1962, 1963, 1966, 1967, 1969),στο Ευρωμπάσκετ 1969 και στο Προολυμπιακό Τουρνουά το 1964.

Ο C.M. Woodhouse για τους Τσάμηδες

Το εξώφυλλο του βιβλίου του C.M. Woodhouse

Το 1948,πριν ακόμα τελειώσουν οι πολεμικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα,ο Christopher Montague Woodhouse (11/5/1917-13/2/2001) κυκλοφόρησε το βιβλίο του «Το μήλο της Έριδος» (στην Ελλάδα,με μεγάλη καθυστέρηση,εκδόθηκε από τον Εξάντα το 1976).Αποτελεί μία εκ τω έσω τεκμηριωμένη απεικόνιση των στρατιωτικών και πολιτικών επιχειρήσεων που ξετυλίχτηκαν στην Ελλάδα,φανερά ή όχι,στην δεκαετία του 1940.Ο C. M. Woodhouse  δεν υπήρξε από τους απλούς θεατές αυτών των γεγονότων,αλλά πρωταγωνιστικό πρόσωπο στις εξελίξεις.Ο λόγος του επομένως,η κρίση του και οι αποτιμήσεις του τυγχάνουν ιδιαίτερης βαρύτητας και σπουδαιότητας.

Μάλιστα,το ύφος του γίνεται πολλές φορές υπαινικτικό και ο τόνος του κινείται με θαυμαστή α-κρίβεια και προσεγμένη λεπτότητα.

Στις σελίδες 81-82 του συγκεκριμένου βιβλίου του λοιπόν,αυτός ο οξυδερκής διπλωμάτης,αλλά και έμπειρος επιτελικός στρατιωτικός,κάνει μια αξιοπρόσεκτη αναφορά στις μειονότητες της Ελλά-δας.Ας δούμε το απόσπασμα:

Η Μακεδονία περιείχε τα σπέρματα όλων των μορφών συνεργασίας με τους Γερμανούς και ιδιαί-τερα εκείνων που δεν ήταν παρά μόνο εκδηλώσεις εχθρότητας κατά των κομμουνιστών.Τις περισ-σότερες από τις οργανώσεις,που εξοπλίζονταν από τους Γερμανούς και τους Ιταλούς για να πολε-μήσουν το ΕΑΜ‐ΕΛΑΣ,θα τις συναντήσουμε στη Μακεδονία∙ απ' αυτές,αν και δεν είναι οι πιο γνωστές,μπορεί ν' αρχίσει αυτό το μέρος του κεφαλαίου.Διακρίνονται σε δυο κατηγορίες∙ εκείνες που επωφελήθηκαν της κατοχής για ιδιοτελείς σκοπούς και εκείνες που έφθασαν να θεωρούν τους Γερ-μανούς σαν μικρότερο κακό από τους κομμουνιστές.

Η πρώτη περιλαμβάνει τρεις οργανώσεις,προερχόμενες όλες από δυσαρεστημένες φυλετικές μειο-νότητες στους κόλπους του ελληνικού πληθυσμού.Δεν περιλαμβάνει τις δυο μη δυσαρεστημένες μειονότητες: τους Τούρκους της Δυτικής Θράκης,που είχαν προτιμήσει να μείνουν στην Ελλάδα, κατά την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας,το 1923∙ και τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης,που οι Γερμανοί,φυσικά,δεν έκαναν καμιά προσπάθεια να χρησιμοποιήσουν,παρά μόνο να εξοντώσουν.Οι Έλληνες ποτέ δεν είχαν κάνει διώξεις κατά των Εβραίων,αφού ανάμεσα σε δυο εξ ίσου ευφυείς λαούς δεν μπορούσε να υπάρχει κανενός είδους ισορροπία που έπρεπε ν' απο-κατασταθεί με τη βία∙ αλλά,το 1944 κιόλας,οι Εβραίοι είχαν σχεδόν εξοντωθεί.Αντίθετα με την Γιουγκοσλαβία λοιπόν,η Ελλάδα μένει χωρίς σχεδόν θρησκευτικό διχασμό και μόνο με τρεις μειο-νότητες,που ο εθνικιστικός φανατισμός τους είναι κατά κανόνα περιορισμένος.Οι τρεις αυτές μειονό-τητες είναι:

 οι Σλαβομακεδόνες (που αποκαλούνται κοινώς Βούλγαροι),

 οι Βλάχοι (που θεωρούνται συγγενείς των Ρουμάνων) και

 οι Τσάμηδες (μουσουλμανικός λαός,οι λεγόμενοι κοινώς Τουρκαλβανοί).

Όλοι αυτοί ήταν πολύ φτωχό πληθυσμιακό υλικό για να το εκμεταλλευθούν οι αρχές κατοχής κατά της ελληνικής ενότητας.Έκαναν όμως ό,τι μπορούσαν.

Από τους Σλαβομακεδόνες συγκροτήθηκαν αντιανταρτικές ομάδες στη Μακεδονία,που ονομάστη-καν "Κομιτατζήδες" — λέξη που σε όλη τη Βαλκανική σημαίνει "αντάρτες".Προξένησαν κάποιον εκνευρισμό στον ΕΛΑΣ της Μακεδονίας,αλλά δεν θα επαρκούσαν ποτέ μόνοι τους για έναν επικίν-δυνο ανταγωνισμό.

Από τη δεύτερη ομάδα,τους Βλάχους,στη νοτιοδυτική Μακεδονία,οι Ιταλοί ίδρυσαν το 1941 ένα ημιαυτόνομο κράτος και μια ένοπλη δύναμη,τους λεγόμενους "Λεγεωνάριους",εξαίροντας έτσι τη φυλετική τους συγγένεια με τους Ρουμάνους,που καταπιέζονταν τότε απ' το "Κράτος των Λεγεωνά-ριων" υπό τον στρατηγό Αντονέσκου.Η απόπειρα αυτή να διχαστεί το ελληνικό έθνος υπήρξε οικτρή αποτυχία,επειδή οι δυσαρεστημένοι από τους Βλάχους ήταν ασήμαντος αριθμός.Η όλη συνωμοσία κατέρρευσε το 1942,πριν σχεδόν δοθεί καιρός στον ΕΛΑΣ να την συντρίψει.

Η τρίτη ομάδα,οι Τσάμηδες,δεν ανήκουν ουσιαστικά στη Μακεδονία,αλλά στην Ήπειρο∙ στο σημείο αυτό όμως είναι καλύτερα να τους γνωρίσουμε,ιδιαίτερα επειδή η συνοριακή διαφορά Ελλάδας και Αλβανίας παρουσιάζει ομοιότητες βασικά με τις διαφορές ανάμεσα στην Ελλάδα και τους άλλους βόρειους γείτονές της.Οι Τσάμηδες δεν είχαν αλβανικό αίμα,αλλά ήταν Έλληνες με ανάμικτο αίμα, που είχαν εκμουσουλμανισθεί κατά την Τουρκοκρατία,όταν η νότιος Ήπειρος ανήκε στο αλβανικό πασαλίκι και υπαγόταν στη διοίκηση ενός Αλβανού κυβερνήτη.Αφού ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι είχαν αναλάβει το μουσουλμανικό στοιχείο στην προστασία τους,ήταν φυσικό να επιχειρήσουν οι αρχές κατοχής να δημιουργήσουν οξύτητες ανάμεσα στους Τσάμηδες και στους ορθόδοξους Έλληνες.Δεν είχαν όμως επιτυχία,από μια πλευρά επειδή οι Τσάμηδες ήταν εύπορη κοινότητα,απρόθυμη να δια-κινδυνεύσει σύγκρουση με οποιονδήποτε∙ από την άλλη πλευρά,επειδή ο στρατηγός Ζέρβας τους θεωρούσε ενόχληση μέσα στην περιοχή του και,το 1944,έδιωξε πολλούς απ' αυτούς,με μια σύντομη και αιματηρή επίθεση.Πέρασαν τα σύνορα και κατέφυγαν στην Αλβανία,που η μεταπολεμική της κυβέρνηση έγινε ο προστάτης τους,όχι για λόγους συγγένειας εξ αίματος,αλλά επειδή της ήταν χρή-σιμοι στο διεθνές παιχνίδι στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας.Αυτές ήταν οι τρεις άκαρπες απόπειρες του Άξονα να εξασφαλίσει ένοπλη υποστήριξη εκμεταλλευόμενος τη φυλετική δυσαρέσκεια.

Αυτά λοιπόν έγραφε ο C. M. Woodhouse για τις μειονότητες εντός της Ελλάδας.Όπως παρατηρεί κανείς και οι τρεις αυτές μειονότητες (Σλαβομακεδόνες,Βλάχοι,Τσάμηδες) ήταν πληθυσμιακά τόσο ασήμαντες που δεν άξιζαν τον κόπο να τις εκμεταλλευτούν ούτε οι γερμανικές ούτε οι βρετανικές και αργότερα αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες.Προξενεί κατάπληξη τουλάχιστον το ότι σήμερα, εβδομήντα χρόνια μετά,κάποιοι μιλούν για σλαβομακεδονική μειονότητα και κοπιάζουν ματαίως για πολιτική εκπροσώπησή της.Για τους Βλάχους και την προσπάθεια ανθελληνικής υπονόμευσής τους με τους Λεγεωνάριους δεν χρειάζεται να σταθώ.Είναι ξεκαθαρισμένες ιστορικές πτυχές και οι βλαχόφωνοι Έλληνες δεν έχουν καμία ανάγκη διατράνωσης της ελληνικότητάς τους.

Αντίθετα,τέλος,θα μείνω λίγο στους Τσάμηδες.Ο C. M. Woodhouse  αποδίδει λακωνικά με ακρίβεια και σοβαρότητα το ιδεολογικό ποιόν τους.Αν λάβουμε υπόψη μας ότι το 1944 που αποχώρησαν,μόνοι τους στην ουσία,για να γλιτώσουν την τιμωρία για τα εγκλήματά τους κατά της Ελλάδας ήταν περί-που 20.000,τότε καταλαβαίνουμε ότι,όταν δημιουργήθηκε αυτή η λαότητα,200 χρόνια πριν,στα τέλη του 18ου αιώνα ήταν αριθμητικά πολύ μικρό μέγεθος.Σίγουρα κάτω από 10.000,μπορεί και κάτω από 5.000.

Ο C. M. Woodhouse  όμως,μας δίνει μια σημαντική πληροφορία που εγώ τουλάχιστον δεν την έχω συναντήσει αλλού και την εκτιμώ ως πολύτιμη: Οι Τσάμηδες,εξισλαμισμένοι Έλληνες κατά βάση, αποτελούσαν το ευνοημένο κατεστημένο του ιδιότυπου κρατιδίου του Αλή Πασά.Απολάμβαναν ό-λων των ηγετικών προνομίων,κατείχαν γη,διέθεταν πλούτο,χρήμα,δύναμη.Ήσαν εύποροι και διαβι-ούσαν με ευμάρεια.Όταν ο Αλής έπεσε θύμα της Οθωμανικής μάχαιρας,αυτή η συγκυριακή ελίτ ε-πέλεξε να μην ενταχθεί στις εθνότητες από τις οποίες είχε προέλθει,αλλά να συνεχίσει σε ένα μονή-ρη ιδιοτελή δρόμο απομόνωσης.Συσπειρώθηκαν οστρακοειδώς περί τους εαυτούς τους με μια μανια-σμένη προσήλωση διατήρησης των ευκαιριακών αποκτημάτων τους.Αισθανόμενοι,μετά το 1821,ότι κινδυνεύουν και απειλούνται από την αναπτυσσόμενη Ελλάδα διατήρησαν σταθερά ανθελληνική τακτική: εύκολα παρατάχτηκαν δίπλα στους Τούρκους,στους Ιταλούς,στους Γερμανούς και τέλος στους Αλβανούς.Οι τελευταίοι,γνωρίζοντας ότι δεν αποτελούν οι Τσάμηδες εθνοφυλετικό τμήμα τους,τους απαξιώνουν κοινωνικά υποβαθμισμένους και τους χρησιμοποιούν κατά περίσταση για λό-γους εσωτερικής εκτόνωσης ή για ελιγμούς εξωτερικής πολιτικής (με τις απωθημένες διεκδικήσεις τους) προς την μεγάθυμη και ανεκτική Ελλάδα.

Γιάννης Βασ. Πέππας